Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

Türkiye'de Sporun Yaygınlaştırılması

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Spor
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Gülen Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 67
Konum: İstanbul

MesajTarih: Sal Ksm 27, 2007 2:17 pm    Mesaj konusu: T?rkiye'de Sporun Yayg?nla?t?r?lmas? Alıntıyla Cevap Gönder

T?rkiye’de Sporun Yayg?nla?t?r?lmas?

Yrd.Do?.Dr. Hakan SUNAY (*)



1.G?R??


Beden e?itimi, d?zenli ve sistemli olarak ger?ekle?tirilen fiziksel aktiviteler olarak tan?mlanabilmektedir. Ancak sporun rekabet ve yar??ma ?zelli?i bulunmaktad?r. Bu durum beraberinde insan performans?n?n artt?r?lmas?n? gerektirir. Bu genel tan?mlamadan da anla??laca?? ?zere beden e?itiminin varl??? insanl?k tarihi kadar eskilere dayanmaktad?r(1). ?nsanlar yiyecek, giyecek bulmak i?in avlanm??lar, ko?mu?lar, t?rmanm??lar ve do?ayla m?cadele etmi?lerdir. Bunun i?inde bedenlerini geli?tirmi? ve e?itmi?lerdir. Ancak beden e?itimi ve spor aktiviteleriyle yaln?zca fiziksel geli?im de?il, zihinsel ve sosyal geli?im de sa?lanmaktad?r (2). Bu etkileriyle beden e?itimi ve sporun bu ?zelli?i ba?ka hi?bir alanda bulunmamaktad?r. Bu nedenledir ki beden e?itimi ve spor t?m d?nyada ?nemsenmi? ve okul programlar?nda yerini alm??t?r. Ancak beden e?itimi ve spor, geli?im s?resi i?inde zaman zaman sava?a haz?rl?k amac?yla da yap?lm??t?r. G?n?m?zdeki modern beden e?itimi ve spor anlay??? ise geli?im ?zellikleri olan fiziksel, zihinsel ve sosyal geli?im ?zelliklerini kazand?rmas? ve insanlar?n ya?am kalitelerini artt?rmaya y?neliktir. Bu ba?lamda g?n?m?zde beden e?itimi ve spor aktiviteleri; SA?LIK, BO? ZAMANLARI DE?ERLEND?RME, PERFORMANS, KEND?NE G?VEN, K???LER ARASI ?L??K?LER VE AKT?F YA?AM TARZI ALI?KANLIKLARI (3)’n?n kazand?r?lmas? ama?l? yap?lmaktad?r. Beden e?itimi ve sporun ayr?ca toplumsal bir y?n? de vard?r ki e?itimciler, bir ?lkede d?zenli spor yapan n?fusun ?o?almas?n? o ?lkenin uygar olma durumunun bir g?stergesi olarak kabul etmektedirler(4).

2. T?RK?YE’DE MEVCUT DURUM

T?rkiye n?fusunun % 27’sini 12-24 ya? grubu olu?turmaktad?r. Geriye kalan orta ya? ve ya?l? n?fusu olu?turan grupla birlikte gen? n?fusun spora olan ihtiyac? olduk?a fazlad?r. ??yle ki; g?n?m?zde gerek bilim ve teknolojideki geli?meler, gerekse t?p alan?ndaki geli?meler ortalama ya?am s?n?r?n? y?kseltmi?tir. B?ylece spor yapmaya olan ihtiya? artmaktad?r. Spora ihtiya? g?steren gruplar?n spor yapabilmesi ise formal olarak ?ncelikle spor kul?pleri ile okullarda olabilmektedir. Ancak T?rkiye’de spor kul?b? say?s?, 1999 verilerine g?re 5988’dir. Bunun 4828’i futbol bran??nda, 1160’? ise di?er spor bran?lar?nda faaliyet g?stermektedir. ?te yandan 62 milyon insan?m?za d??en spor kul?b? oran? 10.455’dir.Yani, ?lkemizde her 10.455 ki?iye bir spor kul?b? d??mekte, futbol bran?? baz al?nd???nda ise ?lkemizde her 12.967 ki?iye bir futbol spor kul?b? d??mektedir. Seksen ilimizin n?fuslar?n?n spor kul?plerine oranland???nda, U?ak ilimiz de 3874 ki?iye bir spor kul?b? d??erken, Ankara’da 14.004 ki?iye, ?stanbul’da ise 14.474 ki?iye bir spor kul?b? d??mektedir. B?ylece, Ankara,?stanbul gibi b?y?k illerimiz T?rkiye ortalamas?n?n(10.455) alt?nda kalmaktad?r. ?lkemizde n?fusa g?re spor kul?b? ba??na d??en en fazla insan say?s? ise Kilis ilimizde bulunmaktad?r (36.681). Yine ?zellikle G?neydo?u Anadolu b?lgesi illerimizden Kahramanmara?, Mardin, ??rnak,Van, ?anl?urfa ve Diyarbak?r illerimizde de kul?p ba??na d??en insan say?s? oranlar? a??s?ndan iyi durumda de?illerdir(5). Oysa, bug?n bir?ok ?lkenin spor politikas?nda oldu?u gibi, ?lkemizin spor politikas?nda da sporun topluma yayg?nla?t?r?lmas? ilk s?ray? te?kil ederken, spor alan?nda geli?mi? ?lkeler bu politikalar?n? b?y?k ?l??de ger?ekle?tirebilmi?lerdir. ?rne?in,Almanya’da her d?rt ki?iden biri spor kul?plerine ?ye iken(21 milyon ki?i) 12 milyon ki?i de spor kul?pleri d???nda spor yapmaktad?r ve bu ?lkede spor ?rg?tlerinin ba?ar? kriteri sporu t?m n?fusa yayg?nla?t?rmakt?r(6). Bu ?lkelerde spor yapan insanlar?n oran? genel n?fusun yar?s?na kadar ula??rken, ?lkemizde bu oran % 1-2 kadard?r(7).

2.1. T?rkiye’de Sporcu Say?s? ve Oranlar?na G?re Da??l?m?

Mevcut spor federasyonlar?n?n lisansl? sporcu say?s? 122.939’dur. N?fusa g?re sporcu oran? 509 iken bu oran futbol bran??nda 148’dir. G.S.G.M. ve Futbol Federasyonuna kay?tl? toplam lisansl? sporcu say?s? 544.572’dir.T?rkiye n?fusuna g?re oran? ise 115’dir. Bu orana g?re ?lkemizde her 115 ki?iden biri spor yapmaktad?r. N?fus ba??na d??en sporcu oran? en iyi durumdaki ilimiz Yalova’d?r (37).?kinci olarak K?rklareli gelmektedir(55). Say?sal a??dan en k?t? durumda olan illerimiz ise Diyarbak?r(375) ve ??rnak (383) g?z?kmektedir( 8 ) . Bu arada ?zmir ili n?fusu ba??na d??en sporcu say?s? 99, ?stanbul ilinde 107, Ankara ilinde ise 153’t?r.Bu verilere g?re Ankara ilimiz T?rkiye ortalamas?n?n alt?nda kalmaktad?r.

2.2. T?rkiye’deki Spor E?itimcisi Say?s? ve Oranlar?na G?re Da??l?m?

1999 verilerine g?re ?lkemizde toplam 37 spor bran??nda 13.976 antren?r g?rev yapmaktad?r. Bu say?, ?lkemizde toplam sporcu say?s?na g?re oranland???nda her 9 sporcuya bir antren?r, toplam n?fusa oranland???nda ise 4436 vatanda??m?za bir antren?r d??erken, G.S.G.M. taraf?ndan her ilde a??lan ?ocuk ve gen?lerimize y?nelik spor okullar?nda ise 40 ??renciye bir spor e?iticisi d??mektedir. Bu oran ?zellikle G?neydo?u ve Do?u Anadolu b?lgelerimizde yer alan illerimizde daha da y?kselmektedir. ?rne?in; Batman’da 105 spor okulu ??rencisine bir spor e?itimcisi d??erken,Bitlis’te 66, Ad?yaman’da 65 spor okulu ??rencisine bir e?itici d??mektedir. Bu oran spor e?itiminde istenilen ve arzulanan bir spor ortam? i?in uygun olmamaktad?r(9).

Spor e?itimi vererek toplumun spor e?iticisi ihtiyac?n? b?y?k ?l??de kar??layan ?niversitelerimize ba?l? beden e?itimi ve spor y?ksek okullar? ile b?l?mlerinde verilen e?itim, kalite a??s?ndan pek i? a??c? g?r?lmemektedir. 1999 y?l? itibar?yla 47 ?niversitemizde yakla??k 17.331 ??renci spor e?itimi g?rmekte olup yakla??k 362 ??retim eleman? da bu ??retim kurumlar?nda g?rev yapmaktad?r. Bunlar?n 130’u ??retim ?yesidir (Yrd.Do?., Do?. ve Prof.). Bu verilere g?re, yakla??k 48 ??renciye bir ??retim eleman? 135 ??renciye de bir ??retim ?yesi d??mektedir. Bu oran, ?zellikle ?o?u ??retim eleman?n?n Ankara,?stanbul ve di?er b?y?k ?ehirlerimizdeki okullarda g?rev yapt??? ger?e?i dikkate al?nd???nda olduk?a olumsuz bir spor e?itiminin varl???ndan s?z edebiliriz(10).

2.3. T?rkiye’deki Spor Tesislerinin Say?s? ve Oranlar?na G?re Da??l?m?

1997 verilerine g?re ?lkemizde toplam 7972 spor tesisi 64 adette il hizmet binas? bulunmaktad?r. Spor tesislerinin illere g?re da??l?mlar? ile illerdeki sporcu say?lar?na g?re oranlar?na bak?ld???nda, ?stanbul toplam n?fusunun(9.061.096) 56 tesise g?re oran? 161.800, lisansl? sporcu say?s?na (85.025) g?re oran? 1518 olarak belirlenmi?tir. Ad?yaman ilimizde ise toplam n?fus(684.339), 30 tesise g?re oran? 22.811, lisansl? sporcu say?s?na g?re (2114) 71 olarak belirlenmi?tir. Bu oranlara bak?ld???nda T?rkiye’de spor yap?lan yerler olan spor tesislerinin da??l?mlar?n?n olduk?a yetersiz ve dengesiz oldu?u anla??lmaktad?r. ?yle ki, bu oranlara g?re ?stanbul’da toplam n?fusun ancak % 9’u, spor yapma olana?? bulurken,Ankara n?fusunun % 6’s?, Ad?yaman n?fusunun % 3’?, Diyarbak?r n?fusunun ise % 2’si spor yapma olana?? bulabilmektedir (11).Tabii ki bu sonu?lar, spor tesisleri amaca uygun i?letilebildi?inde s?z konusu olabilecektir.

SONU? VE ?NER?LER

?lkemizde spor yapan n?fusun bu kadar d???k olmas?n?n temel sebeplerinden biri, sporu toplum taban?na yaymak yerine uluslar aras? spor organizasyonlar?nda g?sterilen ba?ar? ve al?nan madalya say?s?na d?n?k politikalar olurken, bu durum ilginin tamam?na yak?n?n?n yar??ma sporuna kayd?r?lmas?na, b?ylece sporu tabana yayacak uzun vadeli pl?n ve ?zel programlar yapmak yerine g?n? kurtarma hesaplar?n?n yap?lmas?na neden olmaktad?r(12). 1999 Spor ??ras? ?nKomisyon Raporunda“yayg?n, zevk ve sa?l?k i?in yap?lan ve yar??ma ama?l? olmayan faaliyetlere ?nem verilmemektedir” (13) g?r??? de bunu do?rulamaktad?r. O h?lde Anayasan?n sporun geli?imini i?eren 59. Maddesinin ?z?ne uygun olarak sporun yayg?nla?t?r?lmas?na y?nelik politikalara ?ncelik verilmelidir. Bu noktada, T?rkiye’de sporun sevk ve idaresinden sorumlu olan G.S.G.M. ile spor federasyonlar?na b?y?k g?revler d??mektedir. Ayr?ca yine T?rkiye’de sporun geli?tirilmesi ve yayg?nla?t?r?lmas?nda ?nemli etkileri ve katk?lar? olan kul?pler ile ?niversitelerin spor e?itimi veren kurumlar? ve ba?ta Mill? E?itim Bakanl??? olmak ?zere t?m kamu kurum ve kurulu?lar?m?z?n ?nemli g?revleri ve sorumluluklar? bulunmaktad?r. Ayr?ca,T?rkiye’de sporun geli?tirilerek yayg?nla?t?r?lmas? konusu ve uygulamas?nda kurum ve kurulu?lar? ile belediyelere de g?rev d??mektedir. Bu sonu?lar ?er?evesinde ?u ?neriler geli?tirilebilir;

1. T?rkiye’de acil spor e?iticisi a???? kapat?lmal? ancak, kaliteden ?d?n verilmemelidir.

2. Genel b?t?eden spora ayr?lan pay yeterli de?ildir. Spora ayr?lan b?t?e artt?r?lmal?d?r.

3. Kamu, ?zel kurum kurulu?lar? ile belediyelerin spora daha aktif kat?l?mlar? sa?lanmal?d?r.

4. Bas?n yay?n organlar?n?n spora olan katk?s? artt?r?lmal?, spor e?itimine y?nelik yay?nlar yap?lmal?d?r.

5. 657 say?l? devlet personel kanunu i?ine spor hizmetleri s?n?f? olu?turulmal?, sportif alanda ?al??an elemanlar olu?turulan bu kapsamda de?erlendirilmelidir.

6. G.S.G.M.’nin ve federasyonlar?n, ?niversite beden e?itimi ve spor b?l?mleriyle ili?kileri s?n?rl? d?zeyde kalmaktad?r. ?zellikle federasyonlar sporcular?n t?bb? ve fizyolojik uygunluk ?l??lerinin yap?lmas? i?in t?p fak?lteleri ve beden e?itimi ve spor b?l?mleriyle i? birli?i yapmalar? gerekli g?r?lmektedir.



(*)Ankara ?niversitesi Beden E?itimi ve Spor Y?ksek Okulu,??retim ?yesi.

(1)Alpman Cemal, E?itim B?t?nl??? ??inde Beden E?itimi ve ?a?lar Boyunca Geli?imi, Mill? E?itim Bas?mevi, 1972, ?stanbul, s.2-3.

(2)Bucher Charles.A ve Wuest Deborah. A, Foundation Of Physical Education And Sport,TimesMirror/Mosby College Publishing, Tenth Edition, 1987, New York, s.9-10.

(3)Lumpkin Angela, PhysicalEducationAndSport A Contemporary Introduction, TimesMirror/Mosby College Publishing, 1990, Missouri, s.8.

(4)Var?? Fatma, E?itim Bilimine Giri?, A.?.E?itim Bilimleri Fak?ltesi Yay?n?, 1990, Ankara, s.18.

(5)T?rkiye Amat?r Spor Kul?pleri Konfederasyonu, ?lkemizdeki Spor Kul?b? Say?s? ve Oranlar?, Dok?man, 1999, Ankara.

(6)?aml?yer Hatice, “T?rkiye’de Spor Y?netimi ve Federasyonlar ve Sorunlar?”, T?rkiye Amat?r Spor Kul?pleri Federasyonu Dergisi, Say?: 89, Ocak-?ubat, 1999, Ankara, s.10-11.

(7)?mamo?lu A.Faik, “?kibinli Y?llara Do?ru T?rk Sporu ?zerine Baz? G?zlemler”, G.?.Gazi E?itim Fak?ltesi Dergisi,Cilt:8, Say?:1, 1992, Ankara, s.9, 19.

(8)Ba?bakanl?k G.S.G.M., ?l Spor Merkezleri Uygulamas? Sporcu Say?s?, Dok?man, 1998, Ankara.

(9)Ba?bakanl?k G.S.G.M., Antren?r Say?lar?n?n Bran?lara G?re Y?l ?tibariyle Da??l?m Listesi,Dok?man, 1998, Ankara.

(10)Y.?.K. Y?llara G?re Beden E?itimi ve Sporla ?lgili B?l?mlere Kay?t Yapt?ran ??renci Say?lar?,Dok?man,Ankara.

(11)Ba?bakanl?k G.S.G.M., 60. Y?l, G.S.G.M. Yay?nlar?, 1997, Ankara.

(12)?mamo?lu A.Faik, ?imen Zafer, “T?rkiye’de Spor Federasyonlar?nda ?rg?tsel De?i?me ?htiyac? ve Baz? Uygulamalar ?zerine D???nceler”,G.?.Beden E?itimi ve Spor Bilimleri Dergisi,Cilt:4, Say?:2 Nisan, 1999, Ankara, s.60-65.

(13)Ba?bakanl?k G.S.G.M., Spor ??ras? 1999 ?n Komisyon Raporlar?, Haziran, 1999, Ankara, s.77.
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Spor Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye