Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

Türkiye'de Futbolun Gelişimi

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Spor
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Ekrem Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 43
Konum: Okmeydanı-İstanbul

MesajTarih: Cum Oca 25, 2008 1:50 pm    Mesaj konusu: T?rkiye'de Futbolun Geli?imi Alıntıyla Cevap Gönder

Terc?man Spor Ansiklopedisinden al?nan temsili resim, 1600'l? y?llarda ?ngiltere'de oynanan bir futbol ma??n? g?steriyor...




T?rkiye’de futbolun geli?imi - 1: “Me?in Yuvarlakla ilk tan??ma”
Futbolun ya da benzeri bir oyun tarih boyunca de?i?ik yerlerde ortaya ??km??, b?y?k m?cadelelere sahne olmu? ve canlar yakm?? hatta canlar alm??t?r.

Futbolun ya da benzeri bir oyun tarih boyunca de?i?ik yerlerde ortaya ??km??, b?y?k m?cadelelere sahne olmu? ve canlar yakm?? hatta canlar alm??t?r. G?n?m?zde milyarlar? pe?inden s?r?kleyen bu oyunun ?ngiltere’de ortaya ??k??? ise b?y?k bir tart??ma konusudur. Frans?zlar, futbolun atas? say?lan La Soule’? ak?nc? Normanlar ile ?ngiltere’ye g?t?rd?klerini iddia etmi?lerdir. ?ngilizler ise, Normanlar’dan ?nce kendilerinin bu oyunu oynad???n? ileri s?rmektedir.
?talyanlara g?re futbolu ?ngiltere’ye J?l Sezar’?n lejyonerleri g?t?rm??, Londonium’a (Londra) yerle?erek yerli halka bu oyunu ??retmi?lerdir. De?erli spor tarih?isi merhum R??t? Da?laro?lu ise 1957’de ??kard??? F.Bah?e Tarihi’nde; bu oyunun ilk T?rkler taraf?ndan oynand???n? iddia etmi? ve: “Futbol denilen sporun d?zenli bir ?ekilde kurallar?yla ilk kez ?ngiltere’de oynand???, g?n?m?zde en ?ok kabul g?ren g?r??t?r. Ancak bug?nk? ?ekliyle olmasa da ?ok eski zamanlarda, g?n?m?zden yakla??k 8 bin y?l ?nce T?rklerin Orta Asya’da bir ?ok spor t?r? aras?nda ayakla oynad?klar? ve ad?na “Teb?k” yani tekmelemek anlam?na gelen ad takt?klar? bir sporu yapt?klar?, eski T?rk destanlar?nda yaz?l?d?r.

“Divan-?l Lugat El-T?rk” T?rklerin futbol oynad?klar?n? yazar ve nas?l oynand???na dair bilgi verir. T?rkler futbola “Teb?k” derlerdi. Timurlenk devrinde kuzu derisinden yap?lm?? ve hava ile doldurulmu? toplar?n el de?memek ve belirli bir sahan?n d???na ??kar?lmamak ?art? ile ayakla oynand??? “Tarih-i T?mur” da yaz?l?d?r.

Dikkate de?er bir nokta, ?slamiyetten ?nce eski T?rklerde sporun bir zevk ve ihtiya? konusu de?il, fakat do?rudan do?ruya dini bir g?rev kabul edilmesidir. ??te bu inan?, spora atalar?m?z taraf?ndan b?y?k de?er ve kutsall?k y?klenmesini sa?lam??t?r. Buna ait ?rneklere ?zellikle ?in tarihlerinde s?k?a rastlan?r.

“La Tartarie” adl? esere g?re, Orta Asya’da Tsang’da k?z ve erkeklerden kurulu karma tak?mlar?n futbol ma?lar?n? seyreden Hiutan adl? bir ?inli demi?tir ki:
“B?y?k mabetlerin avlular?nda s?k s?k ayak topu ma?lar? yap?l?r. Topa el ile dokunulmaz. Ya ayak, ba?la vurulur ve rakip kaleden i?eri sokmaya ?al???l?r. T?rk kad?nlar?n?n erkekler gibi sava??? olmalar?n?n sebebini bu futbol ma?lar?nda verdikleri m?cadele ruhu ve azmi ile a??klamak m?mk?nd?r.”

Di?er bir ?inli Song-Wen, yine Orta Asya’da Kivi?ka’da yap?lan T?rk spor bayramlar?n? g?rm?? ve ??yle aktarm??t?r:
“Mabetlere ba?l? spor kul?pleri s?k s?k b?y?k bayramlar organize ederler. Aral?ks?z 3 g?n ve 3 gece devam eden bu bayramlarda pehlivanlar g?re?ir, insanlar ko?ar, atlar ko?turulur, top oynan?r, oklar at?l?r. Bir atlas kuma? ?zerine konan k???k hedefe oku ni?anlayan, o ?lkenin bir g?nl?k kral? ilan olunur ve o g?n i?in bir kral?n b?t?n haklar?n? kazan?r.”

Yine ?in tarihleri yazar ki; T?rk Hakanlar?, sava?a girmeden ?nce, sonucu yapt?rd?klar? futbol ma?lar? ile ??renmeye ?al???rlard?. Ma??n hakemi tak?mlardan birini niyet ederdi. E?er niyet edilen tak?m galip gelirse sava? kazan?lacak, kaybederlerse ma?lup olunacak demekti. Ma? kazan?l?nca, sava?a ba?lamadan ?nce, mabette her spor gibi futbolu temsil eden ilahenin huzurunda b?y?k merasimle bir beyaz at kurban edilirdi. ?len T?rk Hakanlar?n?n mezarlar? ?n?nde top oynanmas? futbolun ta??d??? kutsall???n derecesine bir ?l??d?r.

Fakat t?m bunlara ra?men, Orta Asya’dan Anadolu’ya g?? eden T?rklerin “Teb?k” oyununu beraberinde getirmedikleri de bir ger?ektir. Ne yaz?k ki 19. y?zy?l?n sonlar?na gelindi?inde T?rklerin futbolla hi?bir ilgileri yoktu.” demi?tir.

Kayna?? neresi olursa olsun, ?ngiltere’de 12. y?zy?ldan itibaren futbol oynanmaya ba?lanm??t?r. Halk da, soylular da bu oyunu ?ok sevmi?tir. Ancak giderek k?yler, kasabalar aras?nda b?y?k bir rekabet, ?nemli bir ?at??maya d?n??en futbol bu y?zden 13 Nisan 1314 tarihinde Kral II. Edward’?n ferman?yla b?t?n ?lkede yasaklanm??t?r. II. Edward bu ferman?nda halka ??yle seslenmi?tir:
“B?y?k bir topla ?ehir i?inde g?r?lt?ler yap?ld???, Tanr? korusun bir ?ok kaza, facia ve hasara sebebiyet verilece?i anla??ld?. Tanr? ve Kral ad?na ?ehir ve kasaba i?inde top oynayanlar en ?iddetli cezalara ?arpt?r?lacaklard?r.”

Bu fermanla birlikte futbol adeta lanetlenmi?, futbol oynayanlara da k?t? g?zle bak?lmaya ba?lanm??t?r. ?nl? tiyatro yazar? Shakespeare’in “Kral Lear” adl? eserinde ayn? g?r?? ??yle dile getirilmektedir:
“You base, football player! (Seni a?a??l?k futbol oyuncusu!)”

Ancak bu yasaklamalar ve a?a??lamalar, ?ngilizlerin futbola olan sevgisini ortadan kald?ramam??t?r. Zamanla ?ngiltere’de futbol yayg?nla?maya ve geli?meye devam etmi?tir. ?yle ki; 17. y?zy?lda ?ngiltere’de krallar futbolu te?vik etmeye ba?lam??lard?r.

1848’de mevcut futbol kurallar? “Cambridge Kurallar?” ad? alt?nda birle?tirilmi? ve bu b?t?nl?k t?m ?lkede bir futbol standard?n?n olu?mas?na yard?m etmi?tir. B?ylece ilk okullar aras? futbol ma?lar? d?zenlenmeye ba?lanm??t?r. 1857’de ilk futbol kul?b? “Sheffield Club” kurulmu?tur.

T?RK?YE’DE FUTBOL
Modern futbolun T?rk toplumuna girmesi 19. y?zy?l?n sonlar?na rastlar. Futbol oyunu o d?nemde; halk?n bir araya gelmesini engellemek amac?yla dini yasaklar kisvesi alt?nda ne yaz?k ki M?sl?man T?rkler aras?nda geli?memi?tir. Futbol, Osmanl? topraklar? ?zerinde ilk kez gayrim?slimler ve ?lkede yerle?mi? bulunan yabanc? uyruklular taraf?ndan oynanm??t?r.

Sosyal ve idari bak?mdan ba??ehir ?stanbul’a uzak ve rahat olan iki ?ehir, Selanik ile ?zmir futbol oyununun T?rkiye’de ilk taraftarlar?n? buldu?u yerlerdir. 1875 y?l?nda Selanik’te, 1877’de de ?zmir’de bu oyun hafta tatillerinin ve yaz ak?amlar?n?n en b?y?k e?lencesi olmu?tur.

?zmir’in Bornova semtinde, buraya yerle?mi? bulunan ve pek ?o?u t?t?n ve pamuk ticaretiyle u?ra?an ?ngiliz aileleri aras?nda Bornova ?ay?rlar?nda futbol oynanmaya ba?lam??t?r. Bu ?nl? aileler aras?nda Lafontaine’ler, Giraud’lar, Whittall’ler ve Charnuad’lar ?n planda yer almaktayd?lar. T?rkiye’de ilk futbol ma?lar? b?ylece, bu sporun ?ngiltere adas?nda do?mas?ndan yakla??k 40 y?l sonra Ege’de oynanmaya ba?lam??t?r.

Bu ?ngiliz aileler, Bornova ?ay?rlar?nda ilk futbol ma?lar?n? oynamaya ba?lad?klar? g?nlerde, “Football and Rugby Club” ad?n? ta??yan ilk futbol kul?b?n? de kurmu?lard?r.

T?rkiye’de oynanan bu ilk futbol ma?lar?, ?ngilizlerin bir aile e?lencesi gibi g?r?nmesine ra?men, bu ?ngilizlerin aras?nda ?ok iyi futbolcular?n bulundu?u da bir ger?ektir. Lafontaine, Giraud, Whittall ve Charnaud ailelerinin olduk?a kalabal?k olan fertleri kendi aralar?nda iki tak?m olu?turmu?lar ve ilk futbol ma?lar? i?te bu iki tak?m aras?nda ger?ekle?mi?tir. ?ngilizler 1894’te ?zmir’de “Football Club Smyrn”i kurmu?lar ve zamanla ?ngilizlere baz? Rum gen?leri de kat?lm??t?r.

Selanik’te ise ?ngiliz, Rum ve ?talyan gen?leri aras?nda b?y?k bir futbol rekabeti ba?lam??t?r. 1891’de “Cycling Club” kurulmu?, atletizm, bisiklet ve futbol alan?nda ?nemli faaliyet g?stermi?lerdir. Bu kul?b?n ilk sporcular? aras?nda bir T?rk, Kemal (?ren) Bey’de bulunmaktad?r. 1896’da “Sporting Club’un kurulmas?yla futbolda rekabet ortam? ba?lam??t?r. K?rm?z?-Beyaz ve Mavi-Beyaz formalar?yla Cycling ve Sporting kul?pleri her y?l iddial? futbol ma?lar? d?zenlemi?ler, atletizm, bisiklet ve jimnastik yar??malar?yla da halka spor sevgisini a??lam??lard?r.

Selanik ve ?zmir’de futbol ?ylesine geli?mi? ve sevilmi?tir ki, 1906 y?l?nda Atina’da d?zenlenen Ara Olimpiyatlar?’nda Danimarka karmas? birinci olurken ?zmir Karmas? ikincili?i, Selanik Karmas? da ???nc?l??? kazanm??lard?r. Ara Olimpiyatlar’?n resmi kay?tlar?na g?re ?zmir ve Selanik karmalar?nda ?u futbolcular oynam??t?r:

* ?ZM?R KARMASI: Edwin Chernaud- Zare Kuyumciyan, Edward Giraud, Jacques Giraud, Henry Jolly, Ferrey de la Fontaine- Donald Wihttall, Alfred Whittall, Godfrey Whittall, Herbert Whittall, Edwin Whittall.
* SELAN?K KARMASI: G.Vaporis- N.Pindos, A.Tagos- N.Panzikis, Y.Kuri, G.Sotiryadis- V.Zarkadis, D.Mi?iropulos, A.Karambuidis, Y.Abot, Y.Salidakis.
__________________
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Spor Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye