Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

MUSÂHİBLİK

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Ekrem Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 43
Konum: Okmeydanı-İstanbul

MesajTarih: Çrş Ksm 14, 2007 10:33 am    Mesaj konusu: MUS?H?BL?K Alıntıyla Cevap Gönder

H? Dost!

MUS?H?BL?K

M?s?hiblik s?zc???n?n Osmanl?ca s?zl?klerdeki kar??l???: “ 1) Biri ile musahebe eden sohbette bulunan, konu?an, arkada? 2) B?y?k bir ki?inin yan?nda bulunarak onu s?z? ve sohbeti ile e?lendiren. 3) Padi?ahlar?n ?zel i?lerinde bulunanlar?n her biri”
Kelime Arap?a’da “sehebe” k?k?nden t?remi?tir, sad, ha, be harflerinden olu?maktad?r. Sohbet, mus?hib kelimeleri bunun t?retilmi? halleridir. Dolays? ile “Mus?hib” bir anlamda sahiplenmek demektir. Anadolu’daki kullan?l?? ?ekli ise zaten musahiplik kar??l?kl? ahidle?me, ?l?nceye kadar ikrar verenlerin birisine sahip ??kmas? demektir.
T?m dinsel, hukuksal ve ahl?ksal kurumlar bir tak?m toplumsal ko?ullar?n ?r?n?d?r. Ba?ka bir s?ylemle; toplumsal ko?ullarla ?eli?en dinsel, ahlaks?l ve hukuksal kurumlar, t?m zorlamalara kar??n ya?ayamazlar. Mus?hib kurumunu tam anlam? ile anlayabilmek i?in, bu kurumun ortaya ??k?p ya?amas?n? zorlayan toplumsal nedenler ?zerinde durmakta yarar vard?r.


?sl?m ?ncesi Arabistan:
(Cahiliye D?nemi)
?sl?m’?n ortaya ??kt??? Hicaz B?lgesi, Arabistan’?n g?ney do?u ve kuzeyinde yer alan yerlerin aksine, hi?bir i?e yaramayan topraklardan olu?mu? bir b?lgedir. B?lgenin ?evresi da?larla ?evrilidir. Bu topraklarda, ?lkbaharda s?k s?k patlak veren f?rt?na ve ya?murlar, y?ksek yaylalarla ?evrili ??llerin, y?ksek da?lar?n?n eteklerine yak?n b?l?mlerini sular alt?na b?rak?r ve buralardan, sihirli bir el de?mi??esine, g?r ye?illikler f??k?r?r. ??te o zaman, k?sa bir s?re i?in, ad?na Bedevi denilen Araplar kurak da?lardan ye?illenmi? d?zl?klere inerler.
Hicaz b?lgesini ?evreleyen da?lar?n aralar?nda bulunan dar vadilerde, k?? ya?murlar? birikti?i zamanlar derin kuyular kaz?l?r ve buralara biriken sulardan yararlan?l?rd?.
Hicaz b?lgesinin verimli ve zengin topraklar? bulunmad??? tarihsel olaylarla da sabittir: B?y?k ?skender Balkanlardan harekete ge?mi?, Anadolu, Suriye, M?s?r, ?ran, Afganistan ve Hindistan’? ele ge?irmi?, kurdu?u imparatorlu?un s?n?rlar?n? b?y?k bir alana yaym??t?r. Bu kadar geni? bir alana yay?lan ve eski d?nyan?n nerdeyse tamam?n? ele ge?iren ?skender Hicaz’a girmeye tenezz?l bile etmemi?tir.
?sl?miyet’ten ?nce Araplar bu geni? ??llerde kabileler halinde ya?arlard?.
?klim ko?ullar? nedeniyle b?lgede ya?ayan halk ak?l almaz derecede yoksuldu. A?a??daki ?rnekler bu yarg?m?z?n kan?t?d?r:
“........Hz. Peygamber’in k?z? Hz. F?t?ma’ya verdi?i b?t?n ?ehiz hurma yapraklar? ile ?r?lerek yap?lm?? bir yatakla, hurma lifi doldurulmu? bir deri yast?k, k?rba, toprak ??mlekle, bir sepet kuru ?z?m ve hurmad?r.
Bir g?n Hz. Peygamber k?z?n? ziyarete gitti?i zaman onu son derecede ?z?nt?l? buldu. Ona ?z?nt?s?n?n nedenini sordu. F?t?ma:
- A?z?ma bir lokma ekmek koymayal? tam ?? g?n oldu diye yan?t verdi. Sonra bay?larak babas?n?n ayaklar? dibine y???ld?”.
Hz. Peygamber’in evine, ola?an?st? g?nler d???nda, bu?day ekme?i girmemi?tir.
?u ?rnek de ?ok ilgin?tir:
“Halid (Bin Velid) yemeklerin ba??nda durarak, askerlerine “ ben size bu yemekleri ganimet mal? olarak veriyorum......”
“ D??man?n yemek i?in haz?rlad??? yiyecekleri ele ge?irdi?inde de, o yemekleri askerlerine ganimet mal? olarak yedirdi....... Askerler, Farsl?lar?n (?ranl?lar) b?rakt?klar? bu yemekleri yediler. Verimli ovalar?, yufka ekme?ini g?rmemi? olanlar bu yufka nedir diye soruyorlard?”
Yukar?dan bu yana sunmu? bulundu?umuz hususlar, Hicaz b?lgesinde ya?ayan Arap toplumlar?n?n ya?am?n? g??ebelikle s?rd?rd?klerini kan?tlamaktad?r. B?t?n d?nyada ve her ?a?da, g??ebe toplumlar?n, gereksinimleri kadar ?retim yapamad?klar? bilimsel ger?ektir. Bu ?retim tarz?, yani g??ebe ?retim tarz?, yeterli ?retim yapam?yorsa, insanlar a?l?ktan ?lecek ve toplumlar tarihe kar??acak de?iller ya... Bireyler ve topluluklar varl?klar?n? s?rd?rebilmek i?in ?are ?retmek zorundad?rlar. Bu zorunluluk, Tanr?’n?n koydu?u d?zenin ve kurallar?n yaratt??? bir zorunluluktur. Bu zorunlulu?u ortadan kald?rmak da olanaks?zd?r. ??te bu zorunluluk nedeni ile g??ebe topluluklar kendi eksiklerini, ba?ka toplumlar?n ?rettiklerini ya?malamak (ganimet) ya da ticaret yolu ile sa?larlar. Arap toplumunun ticaret olanaklar? olmamas? nedeni ile g??ebeler (Bedeviler) ya?malamay? me?ru kabul etmekte idiler.
Ya?malamak zorunda kalan “kabileler, birbirleri ile s?rekli sava?, m?cadele ve kan d?kmekle zaman ge?irirlerdi...ya?mac?l?k me?ru say?lan bir hareketti. Sava?lar ve m?cadeleler, kabile fertleri aras?nda s?radan bir olay olmu?tu. Bir a?a??lama, ?iddetli bir davran??, ?o?uncas? ?l?mle sonu?lan?yordu. ?ld?rmenin cezas?n?n ise ya diyet ya da yine ?l?m olmas? ?artt?.
Kana kanla kar??l?k verme vah?i gelene?i, b?y?k bir kanun gibi korunuyordu. ?ntikam almak kutsal g?revlerden say?l?yordu.
Ka??r?lm?? bir k?z, ?al?nm?? bir k?le, bir cariye, bir at, bir deve, diyeti ?denmemi? ?ld?rme, bir kan davas? kabileler aras?nda senelerce s?ren m?cadeleye sebep oluyordu”
Bu ko?ullarda insanlar, ya?ayabilmek, ya?mac? sald?r?lara kar?? korunabilmek i?in kabile, anne, baba, karde? akrabal???n?n yan?nda yeni bir akrabal??a da gereksinim duydular.
Ad?na mus?hib denilen hukuksal, dinsel ya da ahl?ksal akrabal?k, yukar?da ayr?nt?l? ?ekilde sunulan ihtiya?lardan do?du.

Cahiliye Araplar?nda Aile:
?sl?m ?ncesi Arap toplumunda aile; ad?na semiye (klan) denilen bir topluluktan olu?uyordu. M?lkiyet bireylere veya anne, baba ve ?ocuktan ibaret aileye ait olmay?p, kabileye, yani semiye (klan) ye aitti.
Semiye haylardan olu?uyordu. Hay birlikte konup g??en bir topluluktu. Hay ise, ?l ad? verilen soylardan olu?uyordu. ?l’ler ise, ?yal (aile) ad? verilen k???k ailelerden ibaretti. Fakat bu k???k aileler dinsel ve hukuksal bir yapt?r?ma, yani toplumsal bir mahiyete sahip de?illerdi.
Hay otla??, su kayna?? ve Tanr?s? ortak olan bir gruptu. Her hay ..... o?ullar? diye tan?n?rd?. ?l ise, ayn? ?ad?rda oturan dede, o?ullar?, torunlar ve bunlar?n ?ocuklar?ndan olu?maktayd?. ?rne?in ?l-i S?fyan, ?l-i Eb? Talib gibi.
Cahiliye evliliklerinde kad?n, ancak ?ocuk do?urduktan sonra iyale (aileye) dahil olabiliyordu. Bu nedenle kad?n ?ocuk do?urmadan ?nce ?l?rse kocas?na ba?sa?l???na gelinmezdi. ?ocuksuz kad?n diyet ?demeye mahkum olursa, diyetini kocas? de?il, kad?n?n mensup oldu?u klan (semiye) ?derdi. Bu nedenle Araplar aras?nda s?hri (evlilikten do?an) akrabal???n de?eri yoktu. S?hri akrabal?k olmad??? i?in de, bir baba ?l?nce o?lu, ?vey annesi ile evlenebiliyordu.
Hatta erkek ?ocuklar karde?lerinin e?leri ile cinsel ili?kide bulunabiliyordu. Bu t?r ili?kilerden do?an ?ocuklar f?cur say?lm?yor ?l’e dahil ediliyordu.



“ Cahiliye Araplar?nda derece derece uzakla?mak ?zere, ortak atalar?n erkek taraf?ndan olan soylar?n?n aile k?melerinde istilhak (kat?lma) denirdi. Aileye kat?lan bu adam h?r ise da? ad?n? al?r. K?le ya da tutsak ise ilhak (kat?lan) eden adam?n mevlas? olurdu. Araplar da?yi kendi ailelerinin ?z evlad? gibi d???n?r, miras?na ortak ederler, ve ona miras?? olurlard?. ?sl?m d?neminde de istilhak gelene?inin bir s?re ya?am?? oldu?unu g?steren bir olay mevcuttur. Emevilerin birinci halifesi ( mel’un) Muaviye’nin Ziyad b. Ebihi’yi babas? Eb? S?fyan’?n nesebine ilhak? cahiliye ilhak?n? and?ran bir olayd?r.
Muahhad (karde?lik) akrabal?k nedenlerinden birisidir. Bir Arap, yabanc? bir ?ah?sla karde?lik anla?mas? yaparsa, ona ?z karde?i gibi bakar, kendisine miras?? olup miras?ndan pay alabilirdi.Tanr? El?isi’nin Medine’ye g???nden sonra Mekkeli g??menlerle Yesrib (Medine)li ensar aras?nda karde?lik anla?mas? yapt??? bilinmektedir.


Burada bir parantez a?arak, ba?ka bir konu ?zerinde duraca??m:

Alev?li?i ?sl?mdan koparmak isteyen baz? akl-? evveller veya sol yobazlar; “ Mus?hiblik ?sl?mda yoktur sadece Alev?likte vard?r. Bu nedenle Alev?likle ?sl?m?n ili?kisi bulunmamaktad?r” diyorlar.

Yukar?da sunuldu?u ?zere, mus?hiblik Hz. Muhammed taraf?ndan, Medine’ye g??ten sonra uygulanm??t?r. ?sl?m’da yol karde?li?i (mus?hib) oldu?u S?nni kaynaklar taraf?ndan da kabul edilmektedir. Bizim ?ok bilmi?ler, tarihin sayfalar?n? kar??t?racaklar? yerde, g?zleri ile g?rd?klerinden hareketle ?ok ?nemli bir mesele hakk?nda h?k?m vermektedirler.

Ayn? akl-? evveller, Araplarda mus?hiblik olmad???n?, bu kurumun T?rklere has oldu?unu da ileri s?rmektedirler. Oysa ki bu kurum, de?i?ik adlar alt?nda, t?m g??ebe toplumlarda vard?r. Mus?hiblik kendine yetmeyen, yani ?rettikleri ile doymayan ya da b?y?k bir bask? ve tehdit alt?nda ya?ayan b?t?n toplumlara ?zg? bir kurumdur. O insanl???n, e?itlik ve dayan??ma ?lk?s?n?n bir ?r?n?d?r.

?sl?m ?ncesinde ya?ayan T?rklerde kan karde?li?i, K?rtlerde, halen varl???n? s?rd?ren Kirvelik, mus?hibli?in farkl? isimlerle, ba?ka toplumlar da ya?ad???n?n kan?t?d?r.
Yukar?da bilimsel verilere dayanarak ?sl?mda yol karde?li?inin bulundu?unu ve Hz. Muhammed’le Al?’nin karde? oldu?unu yazm??t?k. Elimizde bulunan ?mam C?’fer Buyruklar? da sundu?umuz bilimsel verileri desteklemektedir. ??nk? Sefer Aytekin taraf?ndan, ?e?itli kaynaklardan derlenen Buyruk’ta ?unlar yaz?l?d?r: “ Hazret-i Res?l buyurdu:
- ?ki adam birbiri ile karde? olmal?.
Daha ilginci, ya?amlar? boyunca mus?hib kavline girmemi? bu insanlar, mus?hibli Alev?lere ahk?m kesiyorlar.
Hemen ol saat Hz. Muhammed, ??h-? Merdan Al? ile mus?hib ve karde? olup birlik man?s?n g?sterdiler. Muhammed Mustafa sallallahu te?la aleyhi vesellem kendi m?barek eli ile ku?a??n? a?t?. ??h-? Merdan Ali’yyel Murtaza’y? ba?r?na bast?. ?kisi bir g?mlekten ba? g?sterdiler. Ba?? iki g?vdeyi bir g?rd?ler. Hazret-i Res?l Al? hakk?nda ?u hadisi okudu:
- Lahmike lahmi, demmike demmi, r?hike r?hi, cismike cismi.

Prof. ?emseddin G?naltay ve bir?ok ciddi S?nni kaynaklar?n ve Buyru?un bildirdi?i gibi, g?? (hicret) ten hemen sonra Medine’de Mus?hiblik erk?n? y?r?t?lm??t?r. Bekt???/ Alev?ler bu s?nneti s?rd?r?rken, S?nniler bu s?nneti terk etmi?lerdir.

Hz. Peygamber ve muhacirun (g??menler) Mekke’den Medine’ye g??t?ler. G??enlerin tamam? yoksul ve gerek Mekke gerekse Medine ?sl?m? ve M?sl?manlar? yok etmek isteyenlerle dolu. Yani ?sl?miyet’in g?venli?e ve varl???n? s?rd?rmeye b?y?k gereksinimleri var. T?m bu a?mazlardan kurtulmak ve s?k?nt?y? hafifletmek i?in, t?m M?sl?manlar?n karde? olmalar?; yani ruhlar?n?, bedenlerini ve cisimlerini birle?tirmeleri gerekmektedir. Bu gereklilik Yol karde?li?i (Mus?hiblik) kurumunu meydana getirmi?tir.

Bu g?n mus?hibli?e gerek var m?d?r ?
?nsanlar?n t?m?n?n e?it ve ?zg?r oldu?unu s?yleyebilir miyiz ?
- Hay?r.
Bu g?n Eb? Cehiller, Eb? Lehebler, Hz. Hamza’n?n ci?erini ?i? ?i? yiyen Hindler, maddeyi Tanr? yapan aymazlarla, din yobazlar? ya??yor mu?
- Evet
E?itli?i, ?zg?rl???, insanl???n karde?li?ini savunanlar, dini sevgi haline getirenler, t?pk? g?? y?llar?nda oldu?u gibi, vah?ice i?kenceye tabi tutuluyor, napalm ve misket bombalar? ile katlediliyorlar m? ?
- Evet
?yleyse insanl?k melekle?inceye de?in, melek adaylar?n?n, mus?hib olmalar?na gerek vard?r.

Mus?hiblik ?zerine

Alev?likte ikrar veren, yani melekler gibi ya?amaya s?z veren iki aile birbirleri ile karde? olmaya karar verirler. Bu karar? m?r??d (dede) ye a?arlar, dede kabul ederse, t?m canlar?n huzurunda m?s?hib kavline girerler. Bunun ad?na mus?hiblik denir.

Bekt???likte ise, bir can?n nasib ald??? g?nde, meydan odas? (cem evi)’nda bulunan t?m canlar, nasib alan?n yol karde?i yani mus?hibidirler. ??nk? meydan odas?nda bulunanlar?n b?y?k ?o?unlu?u da, ayn? baba’dan nasib alm??lar ve o baba marifeti ile d?nyaya gelmi?lerdir. Unutmay?n?z ki nasib almak demek, bir ya?am? kapat?p (deyim yerinde ise ?l?p) yeniden d?nyaya gelmek demektir.

Acaba bu farkl?l?k neden olmu?tur ?

Alev?ler k?rk elli evin bir arada oldu?u k?ylerde, toplumdan ve devletten uzak da? ba?lar?nda ya?amaktad?r. Bu k?rk elli evin insanlar? zaten birbirleri ile akrabad?r. Bu nedenle akraba say?s?n? gerektiren toplumsal zorunluluklar yoktur. Bekt???ler kentlerde ya?amaktad?r. Her Bekt???nin ?evresi kurtlarla, tilkilerle, y?lanlarla, ??yanlarla sar?l?d?r. Her Bekt??? savunmaya ve korunmaya (bir Alev?ye g?re) daha muhta?t?r. ?yleyse akraba say?s?n? art?rmak gerekir.

Bu farkl?l???n bir ba?ka nedeni de otokontroldur. Hem Bekt???lik ve hem de Alev?lik insanlar? k???lten nefsi ?ld?rmek ve temiz ahl?k? ger?ekle?tirmek amac?yla icad olmu?tur. Hepimizin bildi?i gibi nefis ejderini zapt u rapt alt?na almak kolay bir i? de?ildir. Bu denetimin sa?lanabilmesi i?in mus?hiblik kurumu buyurulmu?tur. ??nk? bir can?n i?ledi?i kusur ve g?nahlar?ndan, o kusur ve g?nahlar? i?lemeyen mus?hib de sorumludur. Sorumluluk a??s?ndan su? i?leyenle, mus?hib aras?nda bir fark bulunmamaktad?r. K?yde herkesin g?z? herkesin ?zerindedir. Ama kent b?y?k bir denize ya da b?y?k bir ormana benzemektedir. Burada Bekt??? olmayanlarla bir arada ya?ayan insan?n g?zetlenmeye ve uyar?lmaya daha fazla gereksinimi vard?r. Bu nedenle de mus?hib say?s?n? art?rmak gereklidir.



H? Dost!
A?k-? niyazlar ile beden ve ruh sa?l?klar? dileklerimle...

Fak?r ?akir Ke?eli Baba
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye