Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

ALEVİLİK TE OCAK KURUMU VE DEDELİK

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
ceyms



Kayıt: 23 Mar 2010
Mesajlar: 1

MesajTarih: Sal Mar 23, 2010 12:42 am    Mesaj konusu: ALEV?L?K TE OCAK KURUMU VE DEDEL?K Alıntıyla Cevap Gönder

ALEV?L?K’TE OCAK KURUMU VE DEDEL?K


Anadolu Alevili?inin temel kurumu inan?-dede ocaklar?d?r. Ocak, Alevilikte, ocakl? dedelik-ocakl? taliplik ?eklindeki stat?leri ve cem ibadeti olmak ?zere ana inan? rit?ellerini organize eden dinamiktir. Tarihsel Alevilik, y?zy?llar ?tesinden g?n?m?ze inan?-dede ocaklar? ba?lam?nda ula?m??t?r. Alevi inan?-dede ocaklar? Horasan erenleri olarak adland?r?lan tarihi-karizmatik ki?ilikler taraf?ndan kurulmu?tur. Ocak kurucusu T?rkmen dedeleri, Anadolu Alevili?inin H?nkar?, Ser?e?mesi Hac? Bekta? Veli’nin XIII. y?zy?lda Sulucakara?y?k (bug?nk? Hac?Bekta? il?esi)de a?t??? dergah?nda yeti?erek Anadolu’nun farkl? b?lgelerine da??lm??lard?r. Erenler, kurduklar? k?y ve ocaklarla bir taraftan Anadolu’nun T?rkle?mesine, iskan?na di?er taraftan da Alevilik inanc?n?n T?rkmen topluluklar?na ta??nmas?na katk? sa?lam??lard?r. XIII. y?zy?l Anadolu’sunun t?m siyasi, askeri, sosyal, k?lt?rel problemlerine kar??n T?rkmen dervi?leri Anadolu’da insan? ve sevgiyi temel alan Alevi inanc?n? temellendirmeyi ba?arm??t?r. T?rkmen erenlerinin bu ba?ar?s? tarihimiz a??s?ndan yads?namaz bir ba?ar?d?r. Bu ba?ar? Alevi inanc?n?n, Hac? Bekta? Veli felsefesinin temel ilkelerinin ak?l ve bilin?le olan ba?l?l???n? g?stermektedir.


Alevi inan?-dede ocaklar?n?n Anadolu tarihindeki ?nemini ifade etmek i?in bir?ok ?rnek verilebilir. Bu ?rneklerin en ?nemlilerinden biri G?ven? Abdal Oca??’d?r. G?ven? Abdal, Hac? Bekta? Veli’nin dervi?lerinden olup XIII. y?zy?lda ??retinin temsilcili?ini yapmak ?zere G?m??hane, K?rt?n, Har?it vadisine g?nderilmi?tir. Har?it’e giden G?ven? Abdal, Ta?l?ca (eski ad?yla ??hl?) k?y?n? kurmu? ve b?lgede yo?un bir n?fusa sahip ?epni T?rkmenlerine sosyal-dini ?nderlik yaparak Karadeniz b?lgesinin iskan?na birincil derecede etkide bulunmu?tur. Har?it’ten ba?layarak Tirebolu’ya kadar olan yerle?keyi kendilerine yurt yapan ?epniler, Orta Karadeniz y?n?nde Sinop’a kadar olan sahay? ele ge?irerek k?sa zamanda Karadeniz b?lgesinin ?nemli bir b?l?m?ne hakim olmu?lard?r. G?ven? Abdal’?n, Har?it’e giderek ?epni boyuna d???nsel, inan?sal ve sosyal a??dan liderlik yapabilmesinin gerisinde G?ven? Abdal’?n kurdu?u inan?-dede oca?? bulunmaktad?r. Ta?l?ca k?y? merkezli G?ven? Abdal Oca??, Karadeniz ?epnilerini Alevi inan? evrenine dahil etme misyonunun yan?nda Trabzon Rum-Pontus siyasi g?c?ne kar??l?k Karadeniz’de T?rkmen yerle?imini de y?netmi?tir.


Bu noktada Miladi 1461 y?l?nda Osmanl? padi?ah? Fatih Sultan Mehmet ile al?nan Trabzon’un ?evresinin, Osmanl? askeri giri?iminden 200 y?l ?nce G?ven? Abdal ve ?epni T?rkmenleri taraf?ndan T?rkle?tirildi?i tarihsel ger?e?i ortaya ??kmaktad?r. Bilimsel ara?t?rmalarda bu tarihsel ger?e?in temel al?narak Karadeniz b?lgesinde T?rk k?lt?r ve tarihinin olu?um s?recini de?erlendirmek gerekmektedir. Maalesef Alevili?in y?zy?llardan beri ya?ad??? ma?duriyet burada da kar??m?za ??kmaktad?r. Y?reyi konu edinen hemen hemen hi?bir ?al??mada G?ven? Abdal Oca?? ve b?lge Alevili?i anlat?lmamaktad?r. Bu durum Karadeniz tarihi a??s?ndan ?ok ?nemli bir zafiyet oldu?u gibi bilimsel olarak da tam bir ?ifte standartt?r. Resmi yakla??m? ve belli ?evreleri bu do?rular? ifade etmekten al?koyan ?eyler nedir, anlamak m?mk?n de?il?


G?ven? Abdal gibi Hac? Bekta? Veli’nin dervi?lerinden olan Seyyid Cemal Sultan, Kolua??k Hac?m Sultan, Sar? Saltuk, Sultan Samut, Karadonlu Can Baba’n?n ad?yla kurulan onlarca Alevi inan?-dede oca??, Anadolu’nun farkl? b?lgelerinde benzer i?levi yerine getirmi?tir. G?ven? Abdal’?n ?ahs?nda ideal ?rne?ini g?rd???m?z gazi-eren modelinin bir benzerini Karadonlu Can Baba’n?n Sivas, Erzincan b?lgesinde Mo?ollara kar?? ger?ekle?tirdi?i m?cadelelerde de g?rmek m?mk?nd?r.


Alevi inan?-dede ocaklar?n?n olu?turdu?u kurumsal ve inan?sal yap?lan?? ?ok ?nemli bir ?rg?tlenme modelini b?nyesinde ta??maktad?r. Ocaklar?n etkinlik sahas?na bak?ld???nda Alevili?in geli?tirdi?i bu toplumsal, inan?sal yap? daha iyi anla??lmaktad?r.


Sar? ?smail, Hac? Bekta? Veli’nin dervi?lerinden olup Denizli b?lgesinde d???ncenin temsilcili?ini yapm??t?r. T?rbesi Denizli, Tavas, Tekkek?y’dedir. Sar? ?smail taraf?ndan kurulan Alevi inan?-dede oca??n?n bir kolu, K?tahya, Tav?anl?, Dedeler k?y?nde ve Bursa-Keles, K?tahya-Domani? y?relerinde ?rg?tlenmi? iken bir di?er kolu Kayseri, Sar?o?lan, Karp?nar k?y? merkezli olarak Sar?o?lan ?evresindeki Alevi Av?ar k?ylerini kapsamaktad?r. Karp?nar k?y?ndeki Sar? ?smail Oca?? dedelerinin Gaziantep b?lgesinde yerle?ik Yalava? ve Av?ar topluluklar?na mensup talipleri de bulunmaktad?r. Karp?nar’daki ocakl? dedelerin akrabalar? olan bir dede ailesi de Gaziantep’te ya?amaktad?r. Sar? ?smail Oca??’n?n Ordu-Mesudiye, Sivas-Su?ehri, Sivas-Koyulhisar, Giresun-?ebinkarahisar y?relerinde de ocakl? dede ve talip topluluklar? vard?r. Sar? ?smail Oca??’n?n kapsad??? etkinlik sahas? bir Alevi inan?-dede oca??n?n birbirinden farkl? b?lgelerdeki Alevi topluluklar? ocak aidiyeti ba?lam?nda nas?l bir araya getirdi?ini g?stermektedir.


Sar? ?smail Oca?? benzeri geni? etkinli?e sahip ocaklara Garip Musa, ?ah ?brahim Veli, G?ven? Abdal, Hasan Dede, Ko?u Baba, Pir Sultan, Ali Baba, Ke?eci Baba, Yanyat?r, Hac? Emirli ocaklar?n? ?rnek vermek m?mk?nd?r.


Anadolu Alevili?inin t?m bu muhte?emli?ine, ba?ar?s?na ra?men y?zy?llardan beri bir sald?r?ya ve tasfiyeye maruz kald??? hepimizin malumu. Alevilik benzeri bir toplum-inan? yap?lan??? T?rk ve uygarl?k tarihinde bulunmamas?na kar??l?k bu cahilce d??manl?k ?ok ac?. Asl?nda bu ya?anan sosyolojik olarak T?rk toplumunun yabanc?la?ma s?recini ortaya koyuyor. ?lkeye olan b?y?k katk?s?, edebiyat ve m?zi?e getirdi?i zenginlik, T?rkmen geleneklerini s?rd?rerek ya?att??? milli unsurlar, Atat?rk ile cumhuriyete olan b?y?k sevgi ve ba?l?l???na ra?men g?r?lmeyen, yok say?lan bir inan?, bir k?lt?r ve bir topluluk…


Alevilik’e yap?lan bunca olumsuz giri?imlerin sonu hi?bir zaman gelmedi. Alevili?in tarihi adeta bu sald?r?lara kar?? m?cadelelerin bir toplam? olarak olu?tu. Bug?n yine Atat?rk??l?k, ba??ms?zl?k, ulusall?k, laiklik kar??t? kimi g??ler, Aleviler ?zerine her zamankinden daha sinsi daha ?er olan projelerini uygulamaya ?al???yor. Alevilerin ayd?n ve tavizsiz duru?undan rahats?z olan bu karanl?k ittifak, uluslar aras? alandaki i?birlik?ileriyle el ele verip Alevilere sald?r?yor. Peki, ni?in rahats?zlar Alevilerden? Cevap ?ok a??k. T?rkiye bir tasfiye hareketi ile kar?? kar??ya. Atat?rk T?rkiyesi bitirilmek isteniyor. Tabi bu noktada da kar??lar?na Atat?rk??, Cumhuriyet?i ve laik bir topluluk olarak Aleviler ??k?yor. Asl?nda bu ?er cephesinin b?y?k bir korku i?inde oldu?u anla??l?yor. Korkular?, B?y?k Ortado?u Projesi (B.O.P.)ba?lam?nda T?rkiye’yi bir ?eriat-molla ?lkesine d?n??t?rmeyi ba?aramamak. Herkes bilsin ki; Alevilerin Atat?rk’e, T?rkiye’ye ve demokrasiye sevdalar? ezelidir. Gerici zihniyet amac?na ula?mak i?in bir?ok oyun oynuyor. Kalk?p cemevlerini yasalla?t?r?laca??ndan, Alevi dedelerine maa? ba?lanaca??ndan dem vuruyor. Bunlar?n samimi olmad??? bir hakikat ama bilgisizlikleri meseleyi kavrayamam?? olmalar? daha da a?ikar. Bir kere bunlar Alevilikteki ocak kurumundan habersiz. Ey cahil! Alevilikte camide oldu?u gibi ?n?ne gelen hoca akl?na d??en cemaat olmaz. Dedelik ve taliplik do?u?tan al?nan inan? stat?leridir. Bu stat?ler inan?-dede ocaklar? ?evresinde uygulan?r. Her ocak, On ?ki ?mamlar’dan gelen bir eren taraf?ndan kurulmu?tur. ?nanc?m?za g?re dedeler seyyid soyundand?r. Belli aileler dede soyundan olup dedelik, babadan o?ula ge?mektedir. Bu ocakl? dedelerin d???nda kimse Alevilerin inan? ?nderi olamaz. Taliplik de babadan o?ula ge?mektedir. Her talip ailesinin ba?l? oldu?u bir inan?-dede oca?? vard?r. Taliplere dedeli?i sadece ba?l? oldu?u oca??n dedeleri yapabilir. Dedelik-taliplik temelli organize olan ocaklar bu yap?lan?? ile ikrar, musahiplik, g?rg?, dar, d??k?nl?k, cem ve di?er inan? rit?ellerini ger?ekle?tirir. Her Alevi inan?-dede oca?? m?stakil bir g?? olmay?p el ele el Hakka ?eklinde ifade edilen bir b?t?nsel organizasyonla ba?ka bir oca?a ba?l?d?r. Bu sistemle Alevilik i?erisinde ?znel yorumlar?n olu?mas?n?n ve ??z?lmelerin ya?anmas? engellenmi?tir. Alevili?in tarihine bak?ld???nda farkl? co?rafyalarda organize olmu? ocaklar?n birbiriyle inan?sal ba?lant?lar? oldu?u g?r?l?r. Tokat, Almus’un ad?yla an?lan k?y?nde t?rbesi bulunan Hubyar Sultan Oca?? ba?ta Tokat olmak ?zere Sivas, Amasya, Samsun, Yozgat gibi illere ba?l? k?ylerde yerle?ik talip topluluklar?na sahiptir. Hubyar Sultan Oca??’n?n etkinlik sahas? Manisa, Akhisar, Yata?an k?y?ne kadar ula?maktad?r. Bu ?l?ekte bir etkinlik sahas?na yay?lm?? olan Hubyar Sultan Oca?? bir ?st ocak olarak Tunceli, Pertek, Dorutay k?y?nde t?rbesi bulunan ?ryan H?z?r Oca??’na ba?l?d?r. ?ryan H?z?r Oca??’n?n yo?unluklu olarak Tunceli, Ad?yaman ve Erzurum illerinde yerle?ik ocakl? dede ve talipleri vard?r. Hubyar Sultan ve ?ryan H?z?r ocaklar? ba?lam?nda ?rneklendirdi?imiz Alevi inan?-dede ocaklar?n?n birbiriyle ilgisi ve etkinlik sahalar? t?m Anadolu’ya hatta Balkanlar’a kadar ula?maktad?r.


Ayd?nlanma kar??tlar?n?n, Alevilere d?n?k ne tam olarak dillendirdikleri ne de reddettikleri a??l?m oyununun bir di?er kart? ise dedelere kadro verilmesi ve maa? ba?lanmas?d?r. Siyasal ?slamc?lar?n, Alevileri tan?mad?klar?n?n ?nemli bir delili de bu safsatad?r. Tarihleri boyunca din ve ibadeti para ile satan ulemaya, hocaya kar??l?k T?rkmen’in dedesi, can? pahas?na talibinin inan? hizmetlerini yerine getirmi?tir. Bu yol bize ecdad?m?z?n, Ehl-i Beyt’in emaneti diyerek g?n?m?ze kadar tarihsel misyonlar?n? s?rd?rm??t?r. Birilerini rahats?z eden Alevi pirlerinin i?te bu inanc?d?r. ?fadesi bile ?irkin ama para ile sat?n almaya ?al??t?klar? Alevi dedeleri, Pir Sultan’ca; d?nen d?ns?n ben d?nmezem yolumdan diyerek yola, Ehl-i beyt’e, On ?ki ?mamlara, H?nkar Hac? Bekta? Veli’ye yara??r olan? tarih boyunca sergilemi? olup bundan sonra da ayn? ?ekilde ya?atacakt?r.


Bizler Anadolu Alevileri olarak tarih boyunca bu kutsal Anadolu topraklar?na sevgimizi, eme?imizi ve kan?m?z? verdik. Hi?bir zaman b?len, ay?ran, d??layan, ?ld?ren olmad?k. Bu insanc?ll?k Alevilere, ?mam Ali’den ?mam H?seyin’den, Hac? Bekta? Veli’den ve erenlerden kald?. Alevilerin T?rkiye’ye ve d?nya halklar?na sesleni?ini Pir Sultan’?n ?u d?rtl??? ile ?zetlemek m?mk?nd?r.


“Ben bu g?n elime almad?m saz?m


Ar?a direk oldu avaz?m


D?rt ?ey vard?r kar?nda?a ?ok laz?m


Bir ilim, bir kelam, bir nefes, bir saz”


Anadolu Alevileri gelecekte de bilimin yolunda y?r?yecek, inand?klar? do?ruyu s?yleyecek, inan?lar?n? sazlar?yla kainata hayk?racaklard?r.


Mehmet EL?BOL
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye