Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

Linux

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Windows, Linux, Macos
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Gülen Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 67
Konum: İstanbul

MesajTarih: Sal Ksm 20, 2007 12:24 pm    Mesaj konusu: Linux Alıntıyla Cevap Gönder

LiNUX HAKKINDA HERSEYSAGLIKLI ALTYAPI

Linux giderek pop?lerlik kazanan bir i?letim sistemi.Hemen hemen her gereksinimi kar??layacak yaz?l?mlar?, de?i?ik ?zellikleri ve sa?lam yap?s?yla olduk?a be?eni g?r?yor.Siz de Linux kullanmak istiyor ama Linux hakk?nda fazla bir ?ey bilmiyorsan?z bu yaz? tam size g?re.Linux Nedir ?Teknik olarak tan?mlamak gerekirse Linux, Unix benzeri, ?ekirdek (kernel) temelli, tam bellek korumal? ve ?oklu i?lem yapabilen bir i?letim sistemidir.Linux anlat?l?rken nedense her yerde ilk olarak ?u yaz?l?r: Linux, orjinal olarak Linus Torvalds taraf?ndan 1991 y?l?nda Helsinki ?niversitesinde ??renciyken geli?tirilmi? ve GNU lisans? alt?nda ?cretsiz da??t?lan bir i?letim sistemidir.Linux Amigalardan Digital Alphalara varan geni? bir donan?m yelpazesinde rahatl?kla ?al??abilen dayan?kl?, g??l? derli toplu (ufak) ve ?cretsiz bir i?letim sistemidir.Bunun yan? s?ra Linux tam bir ekip ?al??mas?n?n ?r?n?.Ekipse t?m d?nyaya yay?lm?? bir merakl? programc?lar ordusudur.

Bu insanlar Linuxe her her an yeni ?zellikler kat?yor, hatalar? d?zeltiyor, eksikleri gideriyor ve yeni donan?m s?r?c?leri ??kar?yor.Open Source (A??k Kaynak Kodu)Linux ?cretsiz olman?n da ?tesinde.??nk? Linuxde ?al??an programlar?n kaynaklar? da incelemeye a??k bir ?ekilde geliyor.Yani e?er isterseniz (ve tabi o kadar vaktiniz varsa) kendi i?letim sisteminizi yazabilirsiniz.Rakamlarla LinuxB?t?n bu ?zellikleri sayesinde b?y?k ilgi g?ren Linux, ge?en senenin mart ay?nda yap?lan bir ara?t?rman?n sonu?lar?na g?re, d?nya ?ap?nda yakla??k sekiz milyonluk bir kullan?c? kitlesine sahip.Kurumsal alanda yapt??? ara?t?rmada IDC ara?t?rma ?irketi, kurumsal alanda kullan?lan Linux sunucular?n?n 750 bin civar?nda oldu?unu tespit etti.Bu say? h?zla artmaya devam ediyor.Bu arada s?yleni?i konusuna da a??kl?k getirelim.?o?u insan ingilizce bir aksan yak??t?rarak Lin-aks ?eklinde telfuz ediyor.

Dakat di?er bir grup ise (ki Linus Torvalds da bu grupta yer al?r) Li-nugs demeyi uygun buluyor.Se?im sizin.Linux Bilgisayar?mda ?al???rm? ?i?te Linuxun en iyi oldu?u bir ?ok alandan biri, platform ?e?itlili?i.Linux akl?n?za gelebileeck (evet Commodore64 i?in bile s?r?m? var) her devrin bilgisayar?na uygulanm??.Linux, b?t?n Intel x86 mimarisi ve uyumlu platformlarda, PowerPC i?lemcili (Macintosh) platformlarda, Sun SparcLarda, DEC Alphalarda ve di?erlerinde ?al??abilir.Linuxu ?al??t?rmak i?in en son, en h?zl? sistemlere ihtiyac?n?z yok.Mod?ler bir yap?da olmas?ndan dolay?, 150 MB sabit disk ve 2 MB fiziksel bellek alan? olan en d???k i386 modelinde bile Linuxu ?al??t?rabilirsiniz.Tabi ?yle bir makinenin performans? da bir yere kadar olacakt?r.

Daha fazla i?levi kullanmak istiyorsan?z bundan daha iyi bir makineye ihtiyac?n?z olaca?? a??kt?r.Bunun yan?nda baz? geli?tiricilerin tek bir disketten ?al??abilecek da??t?mlar konusunda ?al??malar? da var.Donan?m?m Linuxde ?al???rm? ?Evet ve hay?r.Temel donan?mlar?n hepsi, modemler, yaz?c?lar, a? kartlar?, vb.. istisnalar kural? bozmamak ?art?yla, Linux alt?nda ?al???r.Tabi baz?lar? di?erlerinden daha iyi ?al??abilir.Eski ISA kartlar?n?n deste?i, yeni PCI kartlar?ndan daha eksiksiz sa?lan?yor. Bunun sebebi, donan?m s?r?c?lerinin tamamen amat?r bir ruha (ama profeyonel bilgiye) sahip insanlar taraf?ndan geli?tirilmesidir. Bu y?zden desteklenen donan?mlar?n t?r ve marka ?e?idi, bir yerde geli?tiricilerin maddi imkanlar?na ba?l?.Dolay?s?yla en son ??kan PCI ya da AGP kartlar?n?n Linuxde an?nda desteklenmekte oldu?unu s?ylemek pek ger?ek?i de?il.Ger?i pop?ler kartlar?n s?r?c?leri g?n?m?zde daha h?zl? ??k?yor, ?rne?in Creative ?irketi Linux i?in bir ekip kurarak ba?ta Live serisi olmak ?zere b?t?n kartlar?n?n s?r?c?lerini geli?tirmeye ?al???yor.Windows i?in ?zel ??kar?lm??, Winmodem ve baz? yaz?c?lar ise bamba?ka bir hikayedir.Bunlarda yaz?l?m sayesinde makinenizin i?lemcisini kullanmaya imkan verilmi?, par?adan tasarruf edilmi?, dolay?s?yla daha hesapl? ?r?nler elde edilmi?tirBA?TAN A?A?I LINUXEvvel zaman i?inde... Kalbur zaman i?inde... kisisel bilgisayar d?nyasinda Windows kral iken... Finlandiya'da 21 yasinda bir ?niversite ?grencisi ?ikmis. Yeni edindigi Intel 386 bilgisayarina kurulu DOS' u sevmemis; Helsinki ?niversitesi'nin bilgisayarlarinda ?alisan Unix' ten kendi bilgisayarinda da olsun istemis. Ama bilgisayar d?nyasini idare eden krallar, PC i?in Unix satilmasini ?ok agir para sartlarina baglamislar ve b?y?k firmalar disinda k???k sahislarin Unix edinmesini adeta istemezlermis. Linus adli Helsinkili bu gen?, d?s?nm?s, d?s?nm?s... ve sonunda krallara para vermektense, kendi isletim sistemini kendisi yazmaya karar vermis. ??nk? ?ok zeki ve becerikli bir gen?mis. Ortaya DOS yerine bir PC' yi ?alistirmaya, BIOS bilgilerini edip, bilgisayarin klavyesi nerede, ekrani nerede anlamasina yeter d?zeyde bir isletim sistemi ?ikinca, ilk isi bunu, o zaman, yani 1991 yilinda ne ?l??de Internet varsa, o ?l??de ?evresine yaymaya karar vermis. ??nk? bu gen? ?ok al?akg?n?ll?ym?s. Arkadaslari “Yahu Linus, bu ne g?zel Unix! Gel bunun adi Linux olsun; hem seni hatirlatir, hem de Unix' i!” demisler. B?ylece yeni isletim sisteminin adi Linux olmus. Aradan yillar ge?mis. PC d?nyasinda isletim sistemi tahtina kurulmak isteyen krallar arasinda kavga baslamis. Kral IBM, PC tahtina ge?mek ?zere ortaya OS/2 diye bir prens s?rm?s. Ama kral Windows, bu prensi bir kili? darbesiyle ?ld?rm?s! B?y?k bilgisayar sarayindaki Unix krallari ise arda bir “PC tahtini nasil ele ge?iririz?” diye d?s?n?yorlarmis, ama “PC kralliginin kullari zengin degil, bize b?y?k firmalar gibi ?ok para kazandiramazlar!” deyip vazge?iyorlarmis yaristan. Fakat, PC krallarinin kullari arasinda Windows' un h?k?mdarligindan hoslanmayanlarin sayisi da artiyormus. O sirada bir taraftan kendi PC' sini y?neten Linux tebanin dikkatini ?ekmis;”Bizim PC' mizi de y?netir misin?” demisler. Linux, “Tabii y?netirim!” demis. PC'ler “Peki ka? para?” diye sormuslar; Linux, “Para istemem, ama bir sartim var! “ demis. PC'ler o g?ne kadar hi? b?yle bir sey duymamislar.”Nedir sartin?” diye sormuslar hayretle! Linux, “Para istemem, ama hi?biriniz de benim sirtimdan para kazanamazsiniz” demis. Linux, ayrica kendisinin degistirilmesine de izin vermis; ama bu kez sarti kendisinde yapilan degisikligin herkese a?ik olmasiymis.Linux, d?nyanin ilk serbest dagitilan yazilimi degil. “Serbest Yazilim Vakfi” diger bir?ok kurum, hen?z PC icat edilmeden ?nce, bilgisayar yaziliminin ?cretsiz dagitilmasi fikrini benimsemis kisiler yazdigi programlari bir araya getiriyor ve dagitiyordu. Yakin zamana kadar Linux da tamamen ?cretsiz edinilebilirdi. Fakat bir bilgisayar isletim sistemi yazilimini kernel adi verilen ?ekirdek programi kendi donanimina g?re “derlemek” tabir edilen islemden ge?irerek kurabilecek ?ok az kullanici bulundugu i?in, bir?ok firma, bir “Linux'u bilgisayara kurma programi” ?reterek bunu satiyor. Bu t?r Linux kurma programina, “Linux Dagitimi” (distribution) adi veriliyor. “Dagitim” paketleri ?reten firmalar, kendi paketlerin daha cazip hale getirmek i?in, sunduklari ?r?n?n bir Linux sisteminde bulunmasi gereken bir?ok yan ?r?n i?ermesine de ?zen g?steriyorlar. Serbest Yazilim ruhuyla hareket eden Linux'u kendi yazilimlari i?in en elverisli ortam diye g?ren bir?ok bireysel programci da programini ?cretsiz dagitiyor. Ayrica Linux'un yayilmasi fikrini savuna dernekler ve kullanici guruplar tarafindan ?cretsiz verilen “dagitim” paketleri da var. Bunlari Internet'ten indirerek,kurmaniz m?mk?n. Linux'u, ortaya ?ikaranin amacina uygun sekilde ger?ekten bes kurus para ?demeden edinmek istiyorsaniz, Internet'te http://www.linux.org.tr adresine girmeniz yeterli. Ayrica, Internet'te baska bir?ok yerden ticari olmayan dagitim paketi bulmaniz da m?mk?n. Linux, bir Unix programi midir? Bu sorunun cevabini vermek i?in “ Unix programi nedir?” diye sormak gerekir. Unix sistemini gelistiren bilim adamlari ve bilgisayar isletimcileri, bu ad altinda ?ok sayida isletim sisteminin ortaya ?ikmasi ?zerine, oturup birtakim standartlar gelistirmis, hatta bir “Bir sistemin Unix oldugunu onaylama s?reci” belirlemis bulunuyorlar. Bu ilkeler dikkate alinirsa, Linux bir Unix-t?revidir; ama LinusTorvalds programi i?in hi?bir zaman bu onayi istemedigine g?re, Linux bir Unix degildir. Linux'un ilk kullanim alani PC, ve ilk kullanicisi da bilgisayar bilimi ?grencisi iken bug?n firmalarin ag y?neten bilgisayarlarinda (server) ve hatta ?niversite ve arastirma kurumlarinin s?per-bilgisayarlarinda bile bu sisteme rastlamaniz m?mk?n. ISS' ler firmalar arasinda da Linux kullanimi hizla yayilmaktadir. Bir lisans karsiligi dagitilmadigi i?in Linux kullanicilarinin kaydi hi?bir yerde tutulmuyor. Ticari dagitimlarin yayginlasmasi ile bu firmalarin satis rakamlari, Internet'ten yapilan indirmelerin sayisi ve ?esitli konferans ve kullanici guruplarin derledigi verilere bakilirsa, bug?n 8 milyon bilgisayar kullanicisinin Linux sistemine sahip oldugu s?ylenilebilir. Linux, ?ekirdek program olarak, DOS gibi, komut satirindan y?netilir. Fakat g?n?m?zde bir?ok kisi, kurum ve kurulus ?cretsiz, ticari firmalar ise ?cretli, grafik kullanici arabirimi veya Windows benzeri masa?st? programlari ?retiyor, dagitiyor ve satiyorlar. Linux sisteminin edindigi ilk kullanici arabirimi, “X Windows Sistemi” idi. Bu, Microsoft firmasini Windows isletim sisteminin masa?st? ve her program i?in bir pencere yaklasimina benzetilebilir. Kisaca X denilen bu arabirim, daha sonra yaygin olarak kullanilan bir?ok Linux masa ?st?n?n temeli oldu. Linux, Microsoft Windows, IBM OS/2 ve diger bir Unix sistemi ile dosya alis verisi yapabilir; bu sistemlerle TCP/IP protokol? ile dosya alisverisinde bulunabilir. Dolayisiyla bir Linux sistemi, hem Web Server hem de Web Browser i?in isletim sistemi olabilir.

Linux'un bir ag ortaminda, ag merkezi veya yazici veya dosya sistemi paylasimini saglayan merkez olarak kullanilmasi i?in, diger sistemlerle iletisimini saglayan protokolleri vardir. Bug?n bir?ok g?n?ll? kisilerin katkilariyla, Linux veri tabani y?netimi ve dagitimi yapabilen g?venli ve istikrarli bir isletim sistemi haline gelmis bulunuyor.Linux da diger bir?ok isletim sistemi gibi, gelismekte olan bir yazilimdir; ?cretsiz dagitilan ?ekirdek kodu ve ?cretli-?cretsiz ekleri, arabirimleri, y?kleme programlari,Linux Dagitimlarini TaniyalimCALDERA: ?zellikle b?y?k firmalarin ve ag sunucusu ve is istasyonu bilgisayarlari i?in ticari Linux dagitimi yapmaktadir. Novell ag y?neticisi programlari ve s?r?c?lerinin lisansini alarak, kendi dagitimi il birlikte vermektedir. Bu firmanin dagitiminda, Windows 3.1 i?in yazilmis, 16 bit'lik Windows programlarini Linux ortaminda ?alistirmayi saglayan WABI adli grafik kullanici arabirimi de bulunmaktadir.DEBIAN: Bir?ok g?n?ll?y? bir araya getiren bir ?rg?t olan Debian grubunun (www.debian.org) dagitimi olan Debian GNU/Linux, Internet'ten edinilebilecegi gibi, CD-ROM olarak da bulunabilir.DLX: Erich Boehm tarafindan gelistirilmis, tam bir Linux sistemidir. 3.5 in?'lik bir disketle dagitilir. Grafik arabirim ve uygulama programi i?ermez.DOS LINUX: Kent Robotti tarafindan gelistirilmis bir Linux sistemidir, MSDOS, PCDOS, OPENDOS ve Windows-95'in DOS kipinde ?alisir.HAL91 FLOPPY: Qyvind Kolas tarafindan gelistirilmis olup, floppy diskete asgari Linux kurulumu yapar. Isletim sisteminden baslangi? ve acil durum disketi olarak yararlidir.INFOMAGIC: Kendi Linux dagitimi olan bu firmanin (www.infomagic.com) piyasaya s?rd?g? dagitimdan bulunan Linux, ag ortami i?in hazirlanmistir; ?zellikle Apple firmasinin bilgisayarlarinin bulundugu aglar i?in s?r?c?ler i?erir.LINUX MANDRAKE: Mandrake firmasi tarafindan gelistirilmistir. KDE grafik arabirimi, Apache Web Server, Gimp, Netscape Communicator ve diger bir?ok programi da i?erir.LINUX PPC: PowerPC Linux Projesi adli grup tarafindan PowerPC mimarisindeki bilgisayarlar i?in gelistirilmistir.LINUX PRO: WorkGroup Solutions firmasinin dagitimi olup, 7 CD-ROM'luk bir set halinde satilir. I?erdigi programlar arasinda Linux Ansiklopedisi, 1600 sayfalik bir kitap, kurma, ?ekirdek derleme ve ayar konusunda bir?ok belge i?erir. I?erdigi kaynaklar arasinda Internet ve Usenet'teki Linux tartismalarindan se?meler de vardir.LINUXWARE: Trans-Ameritech firmasi tarafindan gelistirilmis, esnek, kurulmasi kolay ve ?zellikle evde kullanilan PC'ler i?in gelistirilmistir. Windows 3.1, Windows 95 veya DOS' tan y?klenir.MKLINUX: Apple Bilgisayarlari A?ik Arastirma Grubu adli bir ?rg?t tarafindan gelistirilmistir; Macintosh bilgisayarlarina kurulur.TURBOLINUX: Pacific Hi-Tech tarafindan gelistirilmis olup, Intel, DEC Alpha ve PowerPC bilgisayarlarinda ?alisir. Japonca ve ?ince s?r?mleri vardir. Bu firma (www.pht.com) diger Asya ve Avrupa dillerinde de Linux dagitimlari ?ikartmaya hazirlandigini bildirmektedir.REDHAT: Linux dagitiminda ?nc? firmalardan olan Redhat, Linux Gelistirme Ekibi'ne mensup ?? kisi tarafindan kurulmustur. Bir?ok yazilim ve donanim firmanin yatirim yaptigi bu firmanin (www.redhat.com) dagitiminin bazi b?l?mleri ?cretsiz edinilebilir; fakat b?t?n paket i?in para ?demek gerekir.S.u.S.e GmbH: Alman sirketidir (www.suse.com) . Linux'un Almanca ve Ingilizce s?r?m?n? i?eren parali bir dagitimi vardir. CD-ROM'larinda diger kurum ve firmalarin dagitimi da bulunur.SLACKWARE: Patrick Volkerding tarafindan gelistirilen kur programi ile birlikte verilen bu Linux ?ekirdegi, belki bug?n en yaygin olan Linux'tur. Bu dagitimi, su anda bir?ok firmadan, ?rnegin Walnut Creek CDROM firmasinin (www.cdrom.com) CD-ROM'larindan ve Internet sitesinden edinmek m?mk?nd?r.STAMPEDE: Stampede firmasi tarafindan Linux programcilari hedef alinarak gelistirilmistir; bir?ok Unix programi i?erir.TOMSRTBT: Tom Oehser tarafindan gelistirilmistir; tel floppy diskete sigar; kendisini RAM diske y?kledigi i?in disket s?r?c?s?nden yaralanma imkani verir. Baslangi? ve tamirat amaciyla kullanilabilir. ?ok sayida tamirat programi i?erir.TURKUAZ: T?rkiye Linux grubu (www.linux.org.tr) tarafindan gelistirilmis, T?rk?e Linux dagitimidir. CD-ROM olarak ?ikartilmis s?r?mlerini edinmek m?mk?nd?r. Grup, Internet sitesinde Linux kullanicilarina destek vermektedir.
WORKGROUP SOLUTIONS: Piyasaya s?rd?g? ?esitli DOS,OS/2 ve Unix is programlarini Linux i?in yeniden ?ikartan bu firma, Linux dagitimi da yapmaktadir. Bu firmanin kurdugu Linux Mall adli Internet sitesinde (www.linuxmall.com) , Linux i?in s?r?c?ler, yardim dosyalari ve ?cretli-?cretsiz ?ok sayida uygulama programi bulunur.YGGDRASIL LINUX: 1993'te disketle dagitilan Linux, kurulum sirasinda bilgisayarlarin sabit ve floppy disketleri, ses ve ekran kartindan baska tarafiyla ugrasmaz ve X Windows masa ?st?nde baska grafik arabirim kurmazdi. Yggdrasil Computing firmasi (www.yggdrasil.com) bug?n de isteyene ?cretsiz dagitims?r?c?leri ile gelisimini s?rd?rmektedir.DOS, Windows ve diger UNIX isletim sistemleri gibi Linux i?in de degisik donati programlari vardir. Ger?ekte Linux adi sadece Linus Torvalds ve Linux Gelistirme Ekibi adi verilen bir grubun ortaya ?ikarttigi ve g?ncellestirdigi ?ekirdek kod veya bilgiislem bilimindeki adiyla kernel'a aittir. Kernel, bilgisayarin hafiza, dosya sistemi, ag, donanim ara?lari ve ?alistirilacak programlarla donanim arasindaki iliskileri d?zenleyen programdan ibarettir. Bir bakima kernel, Linux sisteminde, bilgisayarin trafik polisidir.Fakat kullanici olarak bizim Linux dedigimiz sey ise kurma programi + kernel + sistem y?netim ara?lari + ?cretli ve ?cretsiz uygulama programlari” b?t?n?d?r. Bu paket i?inde sadece “kernel” ?cretsiz dagitilmak zorundadir; bunun disindaki b?t?n unsurlar i?in ?retici-dagitici kisi, kurum veya firma ?cret alabilir.Bu noktada Dagitim adiyla bilinen paketlerden hangisinin daha iyi oldugu sorusu ka?inilmaz olarak sorulabilir. Bu sorunun yaniti, bir bakima Linux kullanmaya niyetli kisinin uzmanlik d?zeyi ve Linux ile yapmak istedigi islerin t?r?ne g?re degisir. ?rnegin, RedHat ve Caldera firmalari, Linux Gelistirme Ekibi'nin bazi mensuplari tarafindan kurulmus olmanin disinda bu grupla yakin isbirligi yaptiklari i?in Linux Kernel'indeki gelismeleri izlemekte ve en son Kernel s?r?m?n? i?eren yeni dagitim s?r?mlerini piyasaya s?rmektedir. Fakat uzman Linux kullanicilari en son Kernel s?r?m? yerine, arizalari, eklikleri giderilmis, hatalari ayiklanmis nispeten eski Kernel'lari tercih ederler. Sizin de en son Linux Kernel'ini edinmek gibi bir iddianiz yoksa, nispeten eski ve ?cretsiz bir Linux dagitimi ile yetinebilirsiniz. Ancak bu t?r dagitimlarda, ?rnegin 3D grafik kartlari, yeni ve hizli ag kartlari, elektronik fotograf makineleri, yeni yazicilar gibi donanimlar i?in gerekli s?r?c? ve bu t?r ara?lardan yararlanabilecek yazilimlar bulunmayabilir. Nispeten yeni bir bilgisayarimiz varsa, Linux Kernel' inin yeni s?r?mlerinin avantajlarindan yararlanmak isteyebilirsiniz. Ayrica bazi donanimlarda Kernel disinda ?ok az yazilim bulunur. Oysa ticari dagitimlarda y?zlerce ?cretsiz dagitim vardir. Ayrica bu t?r dagitimlarda ?rnegin Corel firmasinin WordPerfect kelime-islemcisi gibi, Windows d?nyasinin belli basli yazilimlarinin Linux s?r?mlerini de bulabilirsiniz.Linux yazilimlari ya tamamen ?cretsiz edinilebilir; ya da belirli bir s?re kullandiktan sonra ?reticisine programi s?rekli kullanmak i?in gerekli bedel g?nderilir. Bunlarin disinda tipki Windows, OS/2 ve Unix programlari gibi, ticari Linux programlari da satilmaktadir. Herhangi bir Linux dagitiminda, birden fazla grafik kullanici arabirimi (Windows terimleriyle ifade edersek, masa?st? olusturan, mouse kullanmaya imkan taniyan ve programlari kendi pencereleri i?inde ?alisan programlar) bulunabilir.
Ayrica bir Linux dagitim CD-ROM'unda, DOS komut istemcisine benzeyen komut satiri ekraninda ?alistirilabilen kelime-islemcilerden tutun, ses editing programlarina kadar ?ok sayida yazilim bulabilirsiniz.Linux dagitimlarinin b?y?k bir b?l?m?, ag ortami, ag sunucusu ve ag istemcisi (is istasyonu) bilgisayarlar dikkate alinarak hazirlandigi i?in Internet'te Web ve elektronik posta hizmeti verebilmelerini saglayan programlar, ara?lar ve server'lar bulunur.

LINUX'UN KURULMASI
Bilgisayar Ag Isletimcisi veya Unix ortaminda tecr?be sahibi bir kullanici degilseniz, Linux kurmaya size bir?ok kolayliklar saglayan bir dagitimin CD-ROM' u ile baslamalisiniz.

G?VENLI BIR LINUX KURULUMU I?IN
Ise baslamadan ?nce sabit diskinizde program dosyasi olmayan, yazi, resim, muhasebe kaydi, veri tabani gibi size ait verileri i?eren dosyalari mutlaka yedekleyin. Windows i?in gerekli ve asli Windows kurulum Cd' sinde olmayan, Internet' ten download ettiginiz veya daha sonra g?ncellesmis s?r?c? dosyalarini mutlaka disketlere alin. Bu t?r dosyalar diskete sigmayacak kadar b?y?kse, ?esitli programlari kullanarak bunlari disketlere y?kleyebilirsiniz. ?cretsiz dagitilan FileSplit bu t?r programlardan biridir. (http://www.partridgesoft.com)
Elinizde, ?zellikle mevcut donaniminizi sizin i?in taniyacak ara?lar bulunan bir Linux dagitimi yoksa, komut satirindan Linux ayarlarini yapmaniz, en hafif ifadesiyle g?? olabilir. Mevcut sisteminizde Windows kurulu ise, sabit diskinizde Linux i?in bir b?l?m (partisyon) a?maniz gerekir.
Fakat ?nce Linux i?in gerekli asgari donanim gereklerinden s?z edelim. Bir Intel veya Intel uyumlu CPU bulunan bilgisayara Linux kurarken, grafik arabirim (Windows-vari masa?st? programlari) kullanmayacaksaniz, 4 MG RAM bol bol yeterli olacaktir. Linux' un yayilmasi i?in ?aba g?steren gruplar ve kisiler, Linux' un

KURULUMA BASLAMADAN ?NCE

Linux kurmaya baslamadan ?nce su bilgileri derlemis olmalisiniz:

1. Disk kontrol t?r?: Sabit diskleriniz IDE veya SCSI t?r? olabilir. Modern anakartlarda genellikle iki IDE baglantisi bulunur ve bu baglantilarin her birine iki sabit disk takilir. Ayrica bilgisayarda CD-ROM okuyucular da IDE veya SCSI t?r? olabilir.
2. Sabit diskler: IDE veya SCSI t?r? ka? sabit diskiniz var; C:, D:, E:, F: ve bunlarin b?y?kl?kleri nedir?
3. CD-ROM: Bilgisayariniza nasil bagli; IDE, SCSI? Markasi ve modeli nedir?
4. RAM: Bilgisayarinizda ka? MB fiziki hafiza var?
5. MOUSE: Bilgisayara bagli Mouse' un t?r nedir; PS/2, Bus Mouse, Seri Mouse? Seri mouse' unuz varsa, bagli oldugu COM kapisi hangisi:COM1, COM2; ve hangi protokol? kullaniyor; Microsoft veya Logitech.
6. Network Karti: Bilgisayarinizda Network karti varsa, markasi ve modeli nedir; hangi bir ag standardina uygundur? Bilgisayariniz bir ortamina bagli ise, sabit IP adresiniz, ag maskeniz, Ag Sunucusu' nun IP adresi, bagli oldugunuz Etki Alani'nin (domain) veya Is Grubu' nun (Workgroup) adi nedir?
7. Windows sisteminde masa?st?n?n ?zelliklerini ayarladiginiz kontrol kutusunda g?sterilen renk sayisi ve masa?st? alaninin genisligi ile Ileri d?gmesi ile ulasacaginiz kutuda grafik kartinizin t?r?, RAM' i gibi bilgileri kaydedin.
8. Yazicinin markasi, t?r?, bagli oldugu kapi gibi bilgileri yazin.
9. Ses kartinizin ve modeminizin kesme istedigi (IRQ) ve giris-?ikis araligi (I/O address) bilgilerini yazin.

daima Windows' dan az hafiza ve sabit disk alani istedigini vurgularlar. Ancak, Linux sisteminizin de Windows gibi bir grafik masa?st? sahip olmasini istiyorsaniz, ?rnegin X Windows programi kullanacaksaniz, asgari RAM miktarinin 8 MB olmasi gerekir. Yeni ve X Windows' a g?re daha ?ok kaynak isteyen grafik arabirimler i?in bu miktar en az 16 MB' tir. 32 MB hafiza ile Linux hem grafik arabirimine sahip programlari ?ok hizli ?alistirabilir; hem de ayni anda daha ?ok program ?alistirma imkaniniz olur.

Grafik arabirimi istemiyorsaniz, Linux 40 MB sabit disk alanina sigacaktir. Linux 40 MB sabit disk alanina sigacaktir. Windows' u da kurarsiniz, Linux' un aldigi alan 120 MB' i bulur. Herhangi bir ticari Linux dagitimindaki b?t?n donanim, ara? ve kolaylik programini kurmaniz halinde, ortalama 680 MB alana ihtiya? duyabilirsiniz.

Hemen hemen b?t?n ticari ve ticari olmayan Linux dagitimlarinin CD-ROM' larinda disket yapma programi bulunur ve bu programlar ?ogunlukla Dos ve Windows ortaminda ?alisirlar. Ne var ki, en hayati asgari b?l?mlerini bile almaya kalksaniz, Linux' u kurmaniz i?in gerekli programlar ve dosyalar rahat?i 150 disketi doldurur. Bu y?zden Linux' u en rahat ve kolay sekilde CD' den kurabilirsiniz. Bunanla birlikte bir ya da iki adet, bilgisayarinizi ?alistirmaniz i?in gerekli Boot-up disketlerine ihtiyaciniz olacaktir. Linux dagitim dosyalari bir ag merkezinde ise, kurma islemini ag baglantisi yoluyla da yapabilirsiniz.
Asgari sartlari karsilayan bir sisteminiz varsa ve CD-ROM, disket veya ag yollarindan biriyle, elinize Linux dagitim dosyalarini ge?irdi iseniz, ikinci adima ge?ebilir ve bilgisayarinizin b?l?m ve par?alari hakkinda, biraz sonra size gerekli olacak bilgileri toplayabilirsiniz. Bu bilgiler genellikle ve en kolay sekilde bilgisayariniz (varsa ve hala kaybolmamissa) elkitabinda bulunur. Fakat bilgisayarinizda DOS veya Windows kurulu ise, bu bilgileri DOS ve Windows 3.1 ortaminda MSD.EXE programi araciligiyla, Windows 95 ve 98 ortamlarinda Baslat men?s?nden Programlar/Donatilar/Sistem Bilgisi maddesini se?erek bulabilirsiniz.
Linux' u, RedHat veya Caldera firmalarinin dagitim CD-ROM' larindan kuruyorsaniz, muhtemelen bu bilgilerin sabit disk ve grafik karti ile ilgili olanlarina ihtiyaciniz olmayacaktir; ancak Linux kurulduktan sonra ag bilgilerine gerek duyacaksiniz.
Linux kurmak i?in elinizde herhangi bir “dagilim” CD-ROM' u bulunmasi gerekir. Bu ?rnekte, Linux' u RedHat firmasinin dagilimindan kuracagiz. Diger firmalarin kurulumlari arasinda ?nemli farklar bulunabilir. Ancak hemen hemen b?t?n firmalarin CD-ROM%larinda bir DOSUTILS dizini ve i?inde bilgisayarinizi floppy disket s?r?c?s?nden a?manizi saglayacak disketi hazirlamakta kullanacaginiz programlar ve veri dosyalari vardir.
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Windows, Linux, Macos Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye