Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

ALEVİ ÖĞRETİSİNDE CENAZE TÖRENİ

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Cem Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 64
Konum: İstanbul

MesajTarih: Sal Ksm 27, 2007 9:28 am    Mesaj konusu: ALEV? ??RET?S?NDE CENAZE T?REN? Alıntıyla Cevap Gönder

ALEV? ??RET?S?NDE CENAZE T?REN?

?lkemizde gerek Alevilik ve gerekse di?er inan? gruplar?nda olsun, kendi i?inde dahi tek tip cenaze kald?rma t?reni yap?lmamaktad?r. Her ne kader S?nnilikte, Diyanet taraf?ndan bu i? tekle?tirilmeye ?al???lsa dahi, b?lgeler aras?nda baz? farkl?l?klar var. Bu farkl?l?klar di?er inan? gruplar?nda oldu?u gibi, Alevilerde de var.

Cumhuriyet d?neminden, bilhassa 1950’li y?llardan sonra k?rsal kesimden kentlere g?? nedeniyle, Alevi gelenek, g?renek ve dinsel inan?lar?nda da baz? de?i?iklikler olmu?tur. Bu de?i?iklikler ?ehirle?mi? S?nni gelenek, g?renek ve dinsel inan?lar? do?rultusunda olu?maktad?r. E?er bu durumlara kar?? bir ?nlem al?nmazsa, Alevi toplumun edep ve erkan k?lt?r?, s?re? i?erisinde yok olma ile kar?? kar??ya kalacakt?r.

?rne?in: Binlerce y?ld?r Alevi edep ve erkanlar?na g?re yap?lan cenaze t?renlerinden ?ylesine uzakla??ld? ki; Alevi toplumunun anlamad??? ?ekilde, Arap?a okunan dualar ve tekbirlerle cenaze kald?r?lmaktad?r.

Alevilikte: “Hak ile bir olmak”, “Hak ile Hak olmak” ve “Haktan geldik, Hakka gidiyoruz” gibi deyimler vard?r. O nedenle, Alevilik gelene?inde bir kimse ?ld???nde, o ki?i i?in “?ld?” denmez, “Hakka y?r?d?”, “Don de?i?tirdi” gibi deyimler kullan?l?r.

Ayr?ca, Alevi inanc?nda ne cennete gitme hayali ve ne de cehennem ate?inde yanma gibi bir d???nce yoktur. Bu konuda yol ulular?m?z bizlere: “E?im bana huri, evim de cennet” ve “cehennem nar?n?” ise, insanlar?n ya?am s?resi i?erisinde ?ektikleri azaplar olarak ??rettiler.

CENAZE KALDIRMADA UYGULANAN Y?NTEMLER

Alevilikte, Helallik Meydan? ve Cenaze Meydan? diye iki meydan vard?r.

1- Helallik Meydan?

E?er bir can Hakka evinde y?r?d? ise, yan?nda bulunan bir ki?i “Allah, Muhammet, ya Ali” der, o can?n g?zlerini kapat?r. Temiz bir t?lbent, bez veya bunlar gibi bir ?eyle ?enesini ba?lar. Hakka y?r?yen can?n giysileri ?zerinden ??kar?l?r ve bir d??ek ?zerine s?rt ?st? yat?r?l?r. Bu d??e?e “Hak d??e?i” ya da “Rahat d??e?i” denir. D??e?e yat?r?lan can?n kollar? d?zg?n bir ?ekilde yanlara uzat?l?r. Ayr?ca ayaklar? da d?zg?n bir ?ekilde uzat?ld?ktan sonra, ayak ba?parmaklar? birbirine ba?lan?r. Bundan sonra can?n ?zeri temiz bir ?ar?af veya bir ?rt? ile ?rt?l?r. Sonra o y?reye g?re ?rf, adet ve gelenek var ise (duvaz imam, deyi? okumak gibi) o uygulan?r. Bu uygulamaya “Dar ?ekmek duas?” denir.

Dar ?ekme Duas?’na bir ?rnek:

Hata yapt?m ise Huda i?in ba???la

Muhammet Mustafa i?in ba???la

E?er g?nah?m ?ok fazla ise Aliyyel-M?rtez? i?in ba???la

F?tima-i Zehr?, Hatice-i Kibriy?Onlar?n h?rmeti i?in ba???la

Hasan a?k?yla meydana girip de H?seyin-i Kerbel? i?in ba???la

?mam Zeynel-Ab?, Muhammet B?k?r C?fer, Musa-i Kaz?m, ?mam R?za i?in ba???la

Muhammet Taki ve Naki Hasan-? Askeri i?in ba???la

Muhammet Mehd?-i sahip-zaman?E?i?inde ged? i?in ba???la

?ah Hatay? Oniki ?mam a?k?na Gel ol n?r-? Hud? i?in ba???la...

E?er bir can Hakka hastane gibi yerlerde y?r?m?? ise, yukar?daki i?lemler oradaki g?revliler taraf?ndan yap?l?r.

YIKAMA ??LEMLER?
Yine bir can hastane gibi yerlerde Hakka y?r?m?? ise, o mekanda y?kama i?lemleri yap?lmakta ve o can?n yak?nlar? da orada y?kanmas?n? istiyorlar ise, o can oradaki g?revliler taraf?ndan y?kan?r.

E?er can evi ya da cemevleri gibi mekanlarda y?kanacak ise, ?ncelikle tene?irin temiz olmas?na dikkat edilir ve Hakka y?r?yen can ?zenle tene?ire ta??n?r. Kafas?n?n alt?na bir yast?k konur. Edep yerleri uygun bir bezle ?rt?l?r. Cenaze kad?n ise, kad?n; erkek ise, erkek taraf?ndan y?kan?r. Y?kamaya ba?larken g?revli ki?i ?u s?zleri s?yler: Y?ce Tanr?m niyet ettik ?n?m?ze gelen bu can? d?nya kirlerinden temizlemeye, noksan ve eksiklerimizi olursa sen y?ce kat?nda ba???la. Bu can?n ruhunu ?ad eyle. Boz Atl? H?zar yard?mc?m?z olsun, der.

Y?kama i?lemleri i?in ?nceden sabun, s?nger ve eldivenler haz?rlan?r. Cenazeye abdest ald?rma diye bir kural, Alevi gelene?inde yoktur. Y?kama i?lemleri ile g?revli ki?i eldivenlerini takt?ktan sonra y?kama i?ine ?ncelikle “avret” yerlerinden ba?lar. Daha sonra v?cudunun ?st k?sm?ndan ba?layarak, v?cudunun her taraf? iyice y?kan?r.

Y?kama i?lemi bittikten sonra, cenazenin yak?nlar?, e?i, dostu cenazeye “helallik suyu” d?kebilirler. Bundan sonra cenaze temiz havlularla kurulan?r. Kurulama i?leminden sonra, ?nceden haz?rlanan kefene sar?l?r. Erkek kefeni ?? par?ad?r: Ahret g?mle?i, eteklik ve sarg?dan olu?ur. Kad?n kefeni ise be? par?ad?r: G?mlek, eteklik, sarg?, ba? ?rt?s? ve g???s ?rt?s?nden ibarettir. Bu i?lemler yap?ld?ktan sonra cenaze t?ren alan?nda uygun bir yere konur. Bu arada orada bulunan canlardan konu?mak isteyenler Hakka y?r?yen can i?in ?zel olarak s?ylenecek sizleri var ise onlar? s?yledikten sonra, g?revli ki?i ?unlar? s?yler: De?erli canlar: Haktan geldik, Hakka d?n?yoruz. B?t?n nefisler ?l?m? tadar. ?l?m ans?z?n bizi bir yerde yakal?yor. Bizler zaman? f?rsat bilmeliyiz. ?lmeden ?nce asli g?revlerimiz olan sevgi, sayg?, merhamet duygular?m?z? yeniden geli?tirip; birbirini seven, sayan ve birbirinin hakk?na, hukukuna sahip ??kan bir noktada olmam?z gerekiyor. Kimli?imize, k?lt?r?m?ze, ??retimize sahip ??kmal?y?z. (Buna benzer ba?ka ?eyler de s?yleyebilir.)

(Hakka y?r?yen ki?inin ismini s?yleyerek) .... can bug?n Hakka y?r?d?. Haktan rahmet diliyoruz. Y?ce Hakk onu 12 ?mamlar?n ?efaat?na eri?tirsin. E?ine ve ?ocuklar?na sa?l?k ve afiyet versin.

-Bismi ?ah.Hakk?, hakikati ?z?nde g?ren ve bu y?zden Enel Hak diyen 72 millete bir nazarla bak?p; eline, diline, beline sahip ??kmay? kendisine ilke edinen; dini, sevgi, k?besi insan, kitab? bilim; mazlumun yan?nda, zalimin kar??s?nda yer alan ve ?imdi Hakka y?r?yen bu can, sizin i?inizde ya?ad?, yedi-i?ti ve ?imdi Hakka y?r?d?. Bu can? ya?am? s?resince nas?l bilirsiniz? B?t?n maddi-manevi haklar?n?z? helal ediyor musunuz?
(Alt? ?izili c?mle ?? kere tekrarlan?r.)

Onlar da "Helal ediyoruz" deyince;

-Helal olsun diyen dillerden Hak, Muhammet, Ali raz? olsun, ge?mi?lerinizin ruhu ?ad olsun, denilir.

Yukar?daki i?lemler yap?ld?ktan sonra Cenaze Meydan? t?renine ge?ilir.

2- Cenaze Meydan?

Cenazenin musalla ta??na konmas?na Cenaze Meydan? denir. E?er Cem ve K?lt?r Merkezi bulunan Alevi kurumlar?nda, Hakka y?r?yen can kafenlendikten sonra, defin i?leminden ?nceki b?t?n i?lemler burada yap?lacaksa, genellikle Helallik Meydan? ile Cenaze Meydan? ayn? yerlerdir. Bu nedenle yukar?daki Helallik Meydan?’nda s?ylenen s?zlerin arkas?ndan a?a??daki s?zler s?ylenir. K?rsal kesimlerde ise genellikle Helallik Meydan? ile Cenaze Meydan? ayr? olabilir. Alevi edep ve erkan?nda kollar? dirseklere kadar s?vay?p, baz? inan?larda oldu?u gibi abdest alma gibi bir kural yoktur. Yaln?z cenaze t?renine kat?lacak ki?iler, ?nceden tertemiz y?kanm?? ve ?st ba?lar?n? d?zg?n bir ?ekilde giyinerek gelmeleri gerekir. Cenazeyi kald?ran g?revli ki?i, cenazenin uygun bir yerine durur. Orada bulunan kad?n ve erkekler hep birlikte, yar?m ay ?eklinde toplan?rlar.

G?revli ki?i:

“Bismi?ah: Hakk, Muhammet, Ya Ali. Ey canlar; niyet ettik Hakk i?in duaya, Y?n?m?z k?bleye. K?blemiz kamil insana. Durduk divana, uyduk Hakk, Muhammet, Ali ve 12 ?mam’a. Bilenler bildikleri bir duay? okusun. Bilmeyenler Allah, Muhammet, Ali desin.

”“Ey y?celer y?cesi Allah’?m, Hakka y?r?yen can ki?i i?in durduk sana duaya; uyduk ??lere, Be?lere, Yedilere, Oniki ?mamlara ve K?rklara.

Cenaze t?reni: “Bismi ?ah: Hakk, Muhammet, Ali" tekbiriyle ba?lar. Bu esnada eller a??k bir ?ekilde, dua eder gibi yukar? bakacak ?ekilde kald?r?l?r ve sa? el, sol elin ?zerine gelecek ?ekilde g?bekte birle?tirilir. G?revli ki?i: “Hakk, Muhammet, ya Ali” der. Bu s?zler s?ylenirken ba?lar hafif?e yukar?ya do?ru kald?r?l?r. Eller, ba?l? bir ?ekilde durmaya devam eder. Herkes bildi?i bir duay? okur veya i?inden ge?en s?zleri s?yler. G?revli ki?i tekrar: “Bismi ?ah: Hakk, Muhammet, Ali” diyerek tekbir getirir. Bu i?lem d?rt defa tekrarlan?r. D?rd?nc? defadan sonra selamlama fasl?na ge?ilir.

Selamlama: D?rd?nc? tekbirden sonra, sa?a d?n?lerek: “Selam olsun Hakka y?r?yenlere.” der, sa? el a?a??ya sark?t?l?r.

Sola d?nerek:

“Selam olsun Hakk? hakikati ?z?nde g?renlere. Ey y?celer y?cesi Allah’?m divana geldik, dar?na durduk. Dualar?m?z? Muhammet Mustafa a?k?na, Ali gel Murtaza a?k?na, 12 ?mamlar a?k?na kabul et. Hakka y?r?yen bu can?m?z?n y?r?yen ruhunu ?ad, kusurlar?n? af eyle. Hak, Muhammet, Ali.

Demi Ali, S?rr? Nebi, H?nkar Hac? Bekta? Veli, ger?ek erenlerin, ermi?lerin demine h? diyelim, verelim candan salavat.

Ger?e?e H?.”
der. B?ylelikle oradaki cenaze t?reni sona erer ve cenaze defnedilecek mezara g?t?r?l?r.

Cenaze mezarl?kta defnedildikten sonra, mezar ba??nda g?revli ki?i ?u s?zleri s?yler:

“Erenler, canlar, dostlar, yarenler

Y?z?m?z yerde, ?z?m?z d?r'da

Elimiz ba?l?, y?re?imiz da?l?

G?z?m?z ya?l?, ba?r?m?z ate?li

Ya?am bitimli, ac?lar bitimsiz

Sevgi ac? ile karde?, ya?am, ?l?mle e?.

Yer anam?z, g?k atam?z

Do?ada do?duk, topraktan var olduk

Bir tende can bulduk, bir bilin?le ?zg?r olduk

Ya?am ko?usu engebeli, ya?am yolu dikenli

Ta? ta?a de?meden duvar olamaz,

Birbirini ?zmeyen insan olamaz.

Kimileyin insan y?k? a??r,

Kimileyin duygular?n dili sa??r

An olur ?fke kabar?r,

?fke ge?er y?z karar?r

D?nya i?i d?nyada kal?r

Ki?i k?t? demeyelim, i?i k?t? diyelim

A?r?nan incinen k?t? ge?mi?i unutsun

Giden yolcuya g?n?l ?i?eklerini sunsun!

Sevgi en g?zel ?i?ek,

Ba???lamak en b?y?k emek

Eme?iniz varsa ba???lay?n

Toprak ana bir can? ba?r?na bas?yor

?l?m vadisinin g?lgeli yolu

T?m?m?z? bekliyor yarat?lm??lar?n sonu

Tanr? ya?am i?in sab?r, umut sundu.

Ate? k?lde s?ner, ac? y?rekte diner.

Ac? payla??ld?k?a azal?r,

Sevgi payla??ld?k?a ?o?al?r.

Ac?lar azals?n, sevgiler arts?n.

Kinler bitsin, dostluklar peki?sin.

Yeni ya?amlarda yeni ?i?ekler ye?ersin.

Tanr? kalanlara uzun esenlik dolu ya?am versin.

Erenlerin, evliyalar?n ruhu sinsin.

Hac? Bekta? Veli, Hatayi Sultan, Pir Sultan ruhunu pak etsin

Ger?e?in demine h?! Ya Ali.”

Cenaze sahiplerine “ba?sa?l???” dilenir.

Not: Yukar?daki s?zlere isteyenler ba?kada s?z veya dualar katabilir. Fakat asla Arap?a hi?bir ?ey kat?lmamal?d?r.

Alevi geleneklerinde Kuran okuma diye bir ?ey yoktur. E?er, baz? y?relerde cenazede Kuran okunuyorsa, bu sonradan ba?ka inan?lardan ge?medir.

Enver Cemal ?AH?N

PSAKD MYK ?yesi

Bas?n Yay?n Sekreteri

_________________
Cem Yıldırım
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder Yazarın web sitesini ziyaret et MSN Messenger

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye