Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf?  Forumu  Forum Ana Sayfa Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu

( YOLUMUZ ?L?M , ?RFAN VE ?NSANLIK SEVG?S? ?ZER?NE KURULMU?TUR ! )
 
 SSSSSS   AramaArama   Üye ListesiÜye Listesi   Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları   KayıtKayıt 
 ProfilProfil   Özel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapınÖzel mesajlarınızı kontrol etmek için giriş yapın   GirişGiriş 

ALEVİLİKTE CEM ve DEDE

 
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi
Önceki başlık :: Sonraki başlık  
Yazar Mesaj
Cem Yıldırım



Kayıt: 13 Ksm 2007
Mesajlar: 64
Konum: İstanbul

MesajTarih: Sal Ksm 27, 2007 9:33 am    Mesaj konusu: ALEV?L?KTE CEM ve DEDE Alıntıyla Cevap Gönder

ALEV?L?KTE CEM ve DEDE

C E M

Toplumsal d?zen kurallar i?inde yer alan inan?sal kurallar, toplumda belli konular? d?zenler belli kurallar koyar ve kurumlar yarat?r. Bir toplumda, devletin resmi bir dini olunca, bunun d???nda kalanlar da ge?mi?ten gelen gelenekleriyle g?n?n ko?ullar?n?n getirdi?i kurumlar? yarat?rlar.

Bundan dolay? Alevi Hukuku, t?m?yle ayr? ve ?zg?n bir hukuk olup, kendini yaratm?? bir varolu? hukukudur. Toplumd??? b?rak?lan, ?teki say?lan Alevilik kendi yarg?s?n? da yaratm??t?r.

“Cem” yaln?zca inan?sal gereklerin yerine getirildi?i toplant?lar olmay?p, toplumsal sorunlar?n, insan ili?ki ve sorunlar?n?n g?r???l?p ??z?mler arand???/bulundu?u toplant?lard?r. Cem bu y?n?yle de bir yarg?lama ve yapt?r?m yeridir.

??nk? kad?n erkek cemde birlikte bulunurlar ve “cem” de “12 hizmet” yerine getirilir. Alevilikte “kul hakk?” bir “insan hakk?d?r”. Hak ihlal eden “dar”a ?ekilir, sorgulan?r.

R?zal?k al?nmadan cem ba?lamaz. Ve cemi dede y?r?t?r. Cem’e kat?lan her “can”?n uymas? gereken eline, diline, beline ilkesine uyulmamas? onu “d??k?n” durumuna d???r?r.

Dar’a ?ekilen can kendi ?zele?tirisini yapmak zorundad?r.

?zetle “dar” ki?inin kendi ?z? ile y?zle?mesidir.



DEDEN?N GENEL OLARAK G?REV VE SORUMLULUKLARI


Dedenin en genel ve temel tan?m?n? ??yle yapabiliriz: 12 ?mamlara dayanan bir oca?a dayal? ve karizmatik soyu olan manevi bir ?nderdir. Dedeler Alevilerin ?nan? ?nderleridir. Alevilerce yar? kutsal olarak alg?lanan dede, dini ?nderli?inin yan? s?ra, toplumsal ya?amda da ?nemli roller vard?r. Taliplerini, Alevi t?resine ve geleneklerine g?re terbiye eder, onlar? e?itir ve ayd?nlat?r. Yani, Dede, Alevi toplumunun dini lideri olarak, m?r?idlik eder, ir?ad edicidir, terbiye edici bir m?rebbidir, ayd?nlatan ?stadd?r, “p?r ve rehberdir”dir. Her y?l oca?a ba?l? olan k?yleri gezer, dini hayat? canland?r?r, yolu ?enlendirir, anla?mazl?klar? giderir, dayan??may? ve yard?mla?may? art?rarak ?nlemler al?r. Dedenin i?levselli?ini maddeler halinde ??yle s?ralayabiliriz:


√ Talipler aras?ndaki anla?mazl?klar? “Dar Hukuk Sistemi”ne g?re yarg?lamak, taraflar? bar??t?rmak, cezaland?rmak, aklamak, adalet tesis etmek.

√ ?z?yle s?z?yle, g?zel davran??lar?yla topluma esin kayna?? olmak.

√ Hitabet g?c?yle, e?er g?zel sesi var ise m?zik yetene?iyle de toplulu?un manevi duygusall???na hitap etmek.

√ Gen?lerin evlenip aile kurmas?na yard?mc? olmak.

√ ?ocuklar?n toplumsal bak?m ve e?itim ile Alevi kimlik kazanmalar? konusunda ?nc?l?k etmek ve kararl? davranmak.

√ ?lke sorunlar?nda, siyasi tercih anlar?nda, a??k ve net g?r?? belirtmek.

√ Kendine ba?l? talip topluluklar?ndan maddi kaynak olu?turarak Ocak (Cemevi) ?evresinde sosyal tesislerin kurulmas?n? sa?lamak.

√ Alevilikte lokmass?z cem olmad???ndan, ?ncelikle A?evinin olu?umunu sa?layarak gerekli g?revli ve hizmetlileri atamak.

√ Alevili?in temel rit?lellerinden kurban t??lama (kesimini) i?in gerekli ?nlemleri almak.

√ Cemlerde postu e?i Ana Sultan ile birlikte oturarak, cemi y?netmek. Ana Sultan ile d?zenli bir aile ya?am? s?rd?rerek, topluma g?venli aile imaj? yaratarak manevi ve sosyal g?? vermek.

√ Cem Erk?n? y?r?tmek ve gerekli tedbirleri almak.

√ Alevi ?nanc?n? her ?art alt?nda muhafaza etmek.

√ ?nanca ili?kin ?slami ve ?rf? bilgileri ve gelenekleri muhafaza etmek.

√ Talip Toplulu?unu a??k ?effaf bir ?ekilde bilgilendirmek.

√ 12 hizmeti g?recek sofu ve bac?lar? g?revlendirmek.

√ ?ster Alevi olsun, ister S?nni veya ba?ka inan?tan olsun b?t?n ?evreye davran??lar?yla ?rnek olmak.

√ Oca??n uzun vadeli gelece?ini planlamak ve projelendirmek.

√ Oca??n kendinden sonraki gelecek ku?aktaki liderlerini, belirlemek, se?mek ve ?a?da? bir donan?mla yeti?tirmek ya da yeti?mesini sa?lamak.

√ G?venilir bir ki?i olarak ketum olmak ve taliplere s?rda? olmak, sorunlar?n? ve sorular?n? tahlil etmek, ??z?mler ?retmek, dan??manl?k ve rehberlik yapmak.

√ Talip Canlar (sofular ve bac?lar) aras?nda sos-ekonomik, manevi yard?mla?ma ve dayan??ma sa?layarak gerekli alt yap?y? olu?turmak.



CEM’DE 12 HiZMET


On iki hizmet y?relere g?re de?i?kenlik g?stermektadir. Onik hizmet Ondokuza de?in ??kmaktad?r. Biz burda genel kabul ?zerinde duraca??z.

1. M?rsid-Pir-Dede; Hz. Muhammed’i temsilen “Ahmed-i Muhtar postu ya da makam?d?r. Tasavvufa g?re m?r?id ya da pir hem m?lk?n (varl???n) hem g?nl?n (ruhun) sultan?d?r.Cemi y?netir.

2. Rehber: Hz.Ali’yi temsil eder. ?ah-? Velayet makam?d?r. Dedenin yard?mc?s?, ilk yol g?stericisidir. Rehber, talibi (yola girmek isteyen canlar?) getirir Pir ve M?r?id’e teslim eder. Talip ikrar verir; el al?r, dil al?r, nasip al?r, ?z?n? meydanda bulur. K?lavuzsuz ku? u?maz, yaprak k?m?ldamaz, rehber yolerinin k?lavuzudur. Talip olan can dar-? didadir. Boynunda tigbent bagl?, Enel-Hakk dedigi as?l?r gibi do?ru, ba? yana b?k?k, eller yana sark?k berd?r, Halac-? Mansur dar?nda. Diz ?st? oturu?a ge?er talip; Nesimi Dar?na durur, inanci i?in derisi y?z?len Seyit Nesimi gibi, kendi derisi k?z?l post olur kendine. Talip ‘karn?nda, ci?erinde han?er’, elleri g?gs?nde, g?vde e?ilmistir yere y?z?st? secdeye, Fazl? dar?na.Talibin ayakta ayaklar? m?h?rl?d?r. Hz. H?seyin gibi, kanayan yaras?n? g?stermemek i?in kapat?r, sol ayak basparma??n?, sa? ayak basparma??yla Fat?ma dar?nda. B?yle ikrar verir talip, d?rt dar?n pirinden ?efaat bulur. S?rtt?nda beyaz kefen “?lmeden evvel ?lmek” i?in, bellerinde ?? d???ml? t??bent ba?l?, ayaklar? yal?nayak Rehber e?li?inde talib. Dede huzurunda K?z?lba? Meydan?nda. Dede’nin sesi talibin kula??nda t?m benli?ine hitap eder: “ Ey talip, bu bir uzak yoldur gelemezsin! Gelme gelme, d?nme d?nme! Gelenin can?, d?nenin mal?! Bu yol demirden yay, ate?ten g?mlek giyemesin! G?rd?g?n? ?rt, g?rmedigini s?yleme! Eline beline diline sahip ol!. ?l s?z verme ?l s?z?nden d?nme!. Seni senden ald?k sana geri teslim ettik! Kendini bilen Hakk’? da bilir!..” Ve kefen ??kar?l?r. Dede: “...Allah’a kul, Muhamed’e ?mmet Ali’ye talip, Hz. H?seyin’e yolda? eyleye! ?krar?n kadim, dar?n?z niyaz?n?z kabul ola ....” der. ??te t?m bu a?amaya talibi Rehber e?iterek getirir.

3. Peyik:dedenin geldi?ini ve cem tutulacak g?nleri haber verir.

4.?znik?i : Cemevi’nin temizli?inden sorumludur.

5. Bek?i: Cem esnas?nda d??ar?dan gelecek tehlikeye kar?? canlar? korur. Canlar, can?n? ve mal?n? teslim eder. Su uyur d?sman uyumaz anlay???ndan hareketle bek?i g?rev yapar. ?nan? kuzudur, seytan kurttur, ak?l bek?idir. Bek?i olmazsa kurt kuzuyu yer.

6. G?zc?: Cemde elinde asas? ile G?zc?, diplini, d?zen ve s?k?neti saglar. G?zc?n?n elindeki “asa” edepli durana, dogru s?ze; “g?z, kulak, g?n?l verene” degmez. Darda duran canlara rehber ile birlikte dedeye yard?mc? olur.

7. ?eragc?: Delili ( kandili, mumu ?????) uyand?r?r. Cemevini sevgi nuruyla ayd?nlat?r.

8. Semahc?: Semaha duracak canlar? organize eder ve duruma ba?l? olarak o da birlikte d?ner; Hakk’a do?ru, ger?ege dogru, pervane olup u?arlar, durnalar gibi...

9. Zakir: Telli Kuran’d?r ba?lama, yan?kt?r saz?n namesi Zakir elinde. G?n?lere hu?u ile co?ku verir, dile hikmettir Zakirin her deyi?i... Zakir ba?laman?n her teline vuru?unda canlar pi?irir.

10. Kurbanc?: T??lanacak ko?lar? keser, haz?rlar ve sofrac?ya teslim eder.

11.Sofrac?: Sofra Halil Ibrahim sofras?d?r. Lokma herkesin lokmas?d?r. “Elimde yoktur terazi, canlar hakk?na oldu mu raz?!..” diye sorulur. Destursuz lokma yiyene, kurban kestirilir bir sonraki cemde. “Kurbana, Kurbanc?’ya, sofraya, sofrac?’ya, ?al???p kazananarak lokma getirene , pisirene, getirip g?t?rene ve hizmet edene..” g?lbank okunur.

12. Ferra?: Hak-Muhammed-Ali meydan?n? ?ald?g? s?p?rgeyle temizler, k?t?l?klerden pisliklerden hem meydan? ar?nd?r?r, hemde canlar?n g?n?llerini durular.



?KRAR CEM?

Alevi ana-babadan do?an bir k?z veya o?lan yedi ya??nda talip olmas? i?in bir m?rebbi/rehber taraf?ndan “Hak-Muhammed-Ali yolu”nda e?itime tabi tutulur. Velileri e?li?inde ikrar al?n?r. Bekta?ilik’te ise 18 ya??nda ikrar verilir. Talip rehber taraf?ndan e?itilerek “?z?n?-benli?ini kul eyleyip turab eder.” Hatayi ??yle der:

(...)

Sen ?z?n? rehberine terk eyle

Marifete ?? y?z altm?? ba? eyle

K?rk makam? d?rt kap?dan fark eyle

Gel ey talip ?z?n kul eyleyi g?r.

(...)

Alevili?e giri?te ilk basamak olan “ikrar verme” ?nemlidir. Bu t?reni b?t?n Alevi ozanlar? deyi?lerinde vurgulam??lard?r. Pir Sultan Abdal konu ile ilgili ??yleder:

Hakk?n kap?s?n? ben a??k buldum

?ptida rehberim ben anda buldum

Ald?m Rehberimi ben d?ra durdum

M?r?id eyvallah babam sana eyvallah

(...)

?lettiler bizi Mansur d?r?na

?man ikr?r getir derler Pirine

Lanet olsun ikr?r?ndan d?nene

Seher vakti On iki ?mam sen yeri?.



MUSAH?PL?K CEM?

Musahiblik Kurumu 622 y?l?nda Hz. Muhammed taraf?ndan Medine’de ihdas edilerek; Muhacir ve Ensar aileler iki?erli olarak karde?lik akdi yapt?r?lm??t?r. Musahib karde?li?i Kur’an ayetlerinde sabittir. Ayr?ca, Medine Vesikas?’?nda da madde olarak mevcuttur. Rehber e?itim ve ??retiminden ge?en bir can Pir’den nasip al?r ve bir Oca?a kesin olarak ba?lan?r. Bunun i?inde Pir’den nasip al?r ve Musahip tutar ve Musahiplik Cemi erkan?ndan ge?erek kurban t??lar. Buyruk’te bir talibin 20 ya??nda musahip olmas?n? ?ng?r?r ve Rehber-Pir-M?r?it yola??n? d?zenler. Musahiplerde “Yarin yana?? hari? her ?ey ortakt?r: Mal? mala, can? cana katmakt?r” Hatayi: “Musahip olan?n ?z? yuyulur/Hak cemine el-ayaks?z girilir” demektedir. Kul Himmet ise;

(...)

Talip on ya??nda musahip tuta

Yigirmide ?z?n ger?e?e kata

Otuzunda vara m?r?ide yete

Mahrum kalmaz Ali diye ?a??ran

(...)

Yirmisine gelmi? bir talip “Kamil-?nsan” olmu?tur. Otuz ya??na geldi?inde ise M?rid’e vararak “Hak ile Hak olur” yiter yeri?ir, toplumu ir?ada ba?lar.



CEM VE NEFES ?L??K?S?

Cem, Semah, Kurban bir ibadet tarz?d?r. Bu t?renler nefesler ve g?lbanklar e?li?inde bir seremoni ve rit?eller zincirlemesiyle olur. Zakir (a??k, sazenderler): Bilal-i Habe? ve ?mam Zeynel Abdul-Samed piri olarak kabullenilir.Hz.Muhammed, Bilal'e m?zik icra ettirmi?tir. Zakirler en az ?? ki?ilik bir heyettir. Ba?lama, ney, keman, kud?m gibi enstruman ?e?itlerini ?alarak; deyi?, d?vaz, nefes, mira?lama s?ylerler. Semahc? (pervane):Ebu Zer Gaffari hizmet piridir.Bac? ve sofulardan olu?an semazenler, semah eda ederler.

Alevi toplumunda y?l?n veya haftan?n belirli g?nlerinde Cem, Semah, Kurban t?renleri yap?lmaktad?r.Bu t?renlerin belirli bir amac? ve ibadete y?nelik olarak da adlar vard?r. Her Dede Oca??na g?re de?i?iklikler arz eder. Bir Senede 40 civar?nda cem tutulur/eda edilir. 15 a?k?n Cem, 8 Dar ?e?idi vard?r. Cuma Cemi, Kurban Cemi, E?itim Cemi, ?krar Cemi, Musahip Cemi, G?rg? Cemi, ?l? Dar? Erkan? Cemi, D??k?n Dar? Cemi, Abdal Musa Cemi, Birlik Cemi, Lokma Cemi, K?rklar Cemi, H?z?r Cemi, H?d?rellez Cemi, Nisan-D???n Cemi, Lokma Cem gibi y?relere g?re de?i?en adlarla an?lan cemler vard?r.

Bu cemlerde ba?lama ile nefes/deyi? okuma ve gelene?i binlerce y?l s?re gelmi?tir. Dini ve t?resel bu gelenek; 12 hizmet ad?yla bir seremoniyle ba?lar ve devam eder. Cem ?badeti; SERCEM denilen m?r?it ya da pirin y?netiminde yap?l?r. Cem b?t?nselli?i Alevi toplumunun Allah’a ula?ma yolunun mistik yanlar?n? olu?turur.Bu nedenlede m?zik ve nefesin i?eri?i de mistik ortam?n durumu yans?t?r. Cem birleme ve ba?lam da g?lbank ile olur. Tek dalga Cemlerde 1 Duvaz 3 Nefes okunur. Sercem’in i?areti ile yol kurallar?na uygun ve rit?ellerin s?ras?na g?re Zakir nefeleri ?al?p s?yler. Cem lokmas?z olmaz. Bu nedenle her cemde muhakkak bir yiyecek yenir ve i?ilir. Bu ba?lamda bizde Alevi Yolu’nu i?eren SAH?’in bir deyi?ine burada yer verelim:

Kurbanlar t??lan?p g?lbang ?ekildi
Gaflet uykusundan uyana geldim
D?rt kap? sanca?? anda dikildi
?ryan b?ryan olup meydana geldim.

Evvel e?i?ine koydum ba??m?
??eri ald?lar d?kt?m ya??m?
Erenler yolunda g?r sava??m?
Can ba? feda edip kurbana geldim

Ol demde uyand? bat?n ?era??
Rehberim boynuma bend etti ba??
??er ad?m ile att?m aya??
Ko? kurban dediler inana geldim

Pirim kula??ma eyledi telkiyn
?ah-? Vilayet'e olmu?um yak?n
Mezhebim Ca’fer?s Sad?k-ul metin
Allah dost eyvallah peymana geldim.

?z?m darda y?z?m yerde durmu?um
Muhammed Ali'ye ikrar vermi?im
Sekah?m hamrini anda g?rm???m
??ip kana kana mestane geldim

Yolumuz On ?ki ?mam'a ??kar
M?r?idim Muhamed Ahmed-i Muhtar
Rehberim Ali'dir sahip-Z?lfikar
Kulundur ?AH?’ya divana geldim

Cem t?renlerine de ?o?unlukla zakir tek ki?i olur ve nefesleri okur, ancak sazlar birka? tane olabilir. Erkek zakirlerin yan?nda kad?n zakirlerde vard?r. Aleviler de b?t?n deyi?ler enstr?man e?li?inde okunur. Bu enstr?manlar Dersim’de farkl? Bulgaristan Alevilerinde farkl? olup y?relere g?re de?i?iklikler g?sterir. Ba?lamalar temel enstr?man olmak ?zere, keman, kabak kemane, kud?m de icraya kat?lmaktad?r. Nefeslere tek olarak seslendiren zakire; cemi y?neten Dede ve di?er a??klarda belirli safhalar da e?lik edebilmektedirler. ?ok enstr?manla yap?lan bu e?lik bazen vokal ya da birka? kad?n ve erkekten olu?an koro kat?l?mla da nefes s?ylemeleri ger?ekle?mektedir. Koral seslendirmeye her cemde rastlamak olana?? yoktur. M?zik a??s?ndan geli?kin baz? Dede Ocaklar?nda yeti?mi? ozanlar?n bu tip m?zi?i birlikte icra edebilme yetene?ine ve becerisine rastlamak m?mk?nd?r. K?sas K?y?, Kantarma K?y?, Hubyar K?y?, Onar K?y? gibi Alevi Cemaatlerinde toplu m?zik icras? yapabilmektedir. Alevi toplumunda enstr?mans?z koral icra olmaz.

Muhabbet cemlerinde seslendirilen deyi?lerin melodilerinde ise daha d?nyevi duygular?n egemen oldu?u hemen hissedilir. Nefeslerin melodik ?rg?leri cemlerin durumuyla yak?ndan ilgilidir. Tevhid zikri a??rl?kl? ?zsel “??eri Cemi”nde mistik karakterli, insanlar? co?ku ve cezbeye getiren nefesler ?al?n?p s?ylenir. Bu nefeslerde ilahi bir veche ve gizemli bir ?rt? kal?b? melodisi vard?r. Her Dede Oca?? kendine g?re benimsedi?i 7 ulu Ozan?n bir nefesini y?resel m?zik kal?b?yla seslendirerek Cemlerde hu?u i?inde s?yler. Bu anlay?? “yol bir s?rek bin bir” ifadesinde somutla?m??t?r.

Bu inan?ta Orta-Asya T?rkl???ndeki G?k-Tap?nak gelene?inin bir uzant?s?d?r.T?rk k?lt?r?n?n alt?n ?a?? dedi?imiz Karacao?lan ?a??nda, Karacao?lan sevdi?inin g?zlerini methetmek i?in T?rkistan co?rafyas?nda gezinir. Bu, halk k?lt?r?n?n ileri d?zeyde bir temsilcisinin his d?nyas?nda kendini bulmu?tur. Sevdi?inin g?zlerini Belh’e, Buhara’ya, T?rkistan’a de?er g?zlerin diyerek ifade eder. Karacao?lan’?n d?nyevi deyi?i ile manevi semah nefesi; insan olman?n g?zel bir ifadesidir.



CEM-SEMAH-M?Z?K B?T?NSELL???

Cem t?renlerini y?r?ten, yani SERCEM olan her dede kendine ba?l?; Zakir, a??k, sazender, semazendeler’den olu?an bir ekiple t?renlerin her safhas?n? icra etmek zorundad?r. G?rsel y?n? bunu gerektirmektedir. ?nceden semah rit?ellerini bilmeyen canlar ( bac?lar ve sofular); semaha durmaz. Bu nedenle Alevi ibadetinin t?m boyutunda m?zik ba?k??eyi i?gal eder. Ritimleri ve rit?elleri ahenk i?inde bir orkestra ?efi gibi icra eden Dede; Alevi inan? kimli?inin manevi y?n?n? b?t?n detaylar? ile noksans?z ortaya koyar. M?zik Alevi Cem t?renlerinin vazge?ilmez bir unsurudur. M?zik olmazsa cem de olmaz.

?lahi ve ruhani co?ku Cem'de m?zik e?li?inde i?ed?n?k Tanr?sal bir vecdle a?ka d?n???r ve y?reniyle yeknesak olur, semaya var?r. Semahlar; Alevili?in bir ibadet tarz?d?r. Semah; Tanr?-Evren-?nsan b?t?nle?mesinin bir ifadesi olup, insanda mikro d?zeyde g?r?n?m?d?r. 30’?n ?zerinde semah?n t?revi vard?r.

Semahlar dairesel olarak icra edilir, ve b?t?n rit?eller ?enber i?inde yap?lmak zorundad?r. D?ng?sel daire; Alevi ??retisinde, “Devriye Kuram?”n?n bir gere?idir. Semah edenler kendi etraf?nda d?nd?kleri gibi daire etraf?nda da d?n?? yaparak ritim ve fig?rlerini m?zik e?li?inde ona g?re ayarlarlar ve evrendeki sistemin insanda co?kulu tezah?r?ne d?n???r. Semahlar; ibadete y?nelik ve muhabbete y?nelik, folklorik olmak ?zere iki t?rl?d?r. K?rklar Semah?, K?rat Semah?, Turnalar Semah?, Ali Nur Semah? ibadet i?indir ve Cem'in belirli a?amalar?nda yap?l?r. De?i?ik y?relerde farkl? ibadet semahlar? da vard?r. Mengi semahlar daha ?ok muhabbette d?n?l?r.

Cem t?renlerinde Zakirler ba?laman?n ?e?itli saz t?rlerini ?ald?klar? gibi, keman ve ney gibi ince saz t?rlerini de ?alarak nefes s?yleyebilirler. Sultan Onar Oca?? cemlerinde ?ok ?e?itli ince m?zik aletleri zakirlerce ?al?n?p; “Tevhid Duvazimam?”, semah ve nefes m?zikleri icra edilmi?tir. V?lger tarzda da olsa “Tevhid ?lahisi”si ?ok sesli koro halinde cemaatle; zakirlerin ?al?p s?yledi?i; Dede’nin co?kulu vecd i?inde g?lbang ?ekti?i; ini?li ??k??l?, i?i?e ge?mi? kad?n erkek ses tonlar?yla, keman, ney kud?m ve ba?lamalar?n (divan, cura vb.) tellerinden ??kan melodilerle, ?anh?ra? “Allah Allah Allah !..” nidalar?yla bir dinsel operettir, Sultan Onar Cemevi’nde icra edilen cemler, 1950’li y?llarda; otantik, i?ten, Hakk ile hak olan deruni toplumsal bir ibadetti. Alevi nefes ve deyi?leri m?zi?iyle ?ok sesli bir tarzda icra edile bilinir. Cemlerde ba?lama ile birlikte ?e?itli enstr?manlarla ve piyano e?li?inde duazlar, nefesler, deyi?ler s?ylenerek ibadet edilip, semahlar d?n?lebilinir. Nefesler ?ok sesli kal?pta ?ok ?e?itli enstr?manlarla icra edilebilinir.

Hubyarl? Dedelerin H?z?r Cemleri ve tek dalga tevhidli cemlerde y?resel s?ylenen nefes ??yledir:



TEVH?D NEFES?

Girdi Muhammed Can?m S?relim h?mmed

Bir ad?n Ahmet can?m Elhamd?r?llah

Can?m Elh?k?r?m Allah

G?klerde ay var yoksullar baylar

Allaha yalvar can?m Elhamd?r?llah

G?klerde y?ld?z s?relim d?md?z

Geceler g?nd?z can?m Elhamd?r?llah

G?r Yunus ne demi?

S?tk ile h? demi?!...(*)

Ilg?t ?lg?t eser seher yelleri

Burcu burcu kokar onun g?lleri

Ye?il alem ?ekmi? gider yollara

Ellez dedem gelir bizim ellere

Allah H?, Allah, Hak La ?lahe ?llallah!...

?ndim seyreyelim ?ini Ma?ini

G?nl?m arzulayor Ali Ko?unu

Arzeyledim g?remedim g???n?

Ellez dedem gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h? Allah Hak la ilahe illallah!...

Kavu?turdun hem ba? ile bostan?

G?resim geldi g?zler mestan?

?ndim seyreleydim Arabistan?

Ellez dedim gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h? Allah Hak la ilahe illallah!...

Denemek mi olur g?kte y?ld?z?

Ba?r?ma kar etti nadan?n s?z?

Ar?dan ipekten bunlar?n s?z?

Ellez dedem gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h? Allah Hak la ilahe illahlah!...

Muhyettin efendim H?z?r atas?

Hazreti Haktan tutmu? putas?

???de bir olmu? okur fetvas?

Ellez dedem gelir hem bu demlere

Dedem her dem gelir bu demlere

Allah h? Allah Hak la ?lahe ?llahlah!...

Bir dem usluyam bir dem deliyim

Co?arsam da hende?imde doluyum

E?i?inde edna geda kuluyum

Ellez dedem gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h? Allah Hak la ?lahe ?llahlah!...

Muhyettin efendim bunlar yemeni

Kimi T?rk’t?r kimi Hasan Abdall?

Ar?dan ipektten bunlar?n g?nl?

Ellez dedem gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h?, Allah, Hak la ?lahe ?llahlah!...

ABDAL DEDEM eyd?r ahuben a?lar..(**)

Co?kun sular gibi ah?ben ?a?lar

E?i?ine y?z s?rd???n erenler

Ellez dedem gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h? Allah Hak la ?lahe ?llallah!...

ABDAL DEDEM eyd?r dostlar yarenler

Ak ikrar?n bir araya koyanlar

E?i?ine y?z s?rd???m erenler

Ellez dedm gelir bizim ellere

Dedem her dem gelir bizim ellere

Allah h?, Allah, Hak la ?lahe ?llallah!...(***)

(*) Bu s?zle birlikte her k?tan?n sonunda Zakirle birlikte Canlar hep birlikte; “Allah H?, Allah, Hak La ?lahe ?llallah!...” diyerek, Tevhit ?ekmeye ba?larlar ve Yedi Kez hu?u i?inde dalgalan?rlar.

(**) Zakirler: Dedem Abdal deyince, tevhid ?eken erkekler tevhid ?ekmeyi b?rak?p niyaz bent olarak yap?lan duan?n sonunu bekleyerek, nyaz bend ?eklinde secdede kapal? durular. Bac?lar secdeye varmazlar. Zakir nefese devam eder.

(***) Tevhid Nefesi bittikten sonra, Dede: Er cemali, Pir cemali Muhammed Mustafa’ya selavat diyerek canlarla birlikte topluca 12 ?mamlar? da kapsayan salavat getirilir. Sonunda Dede tevhidin sona erdi?ine dair bir g?lbank okur ve canlar normal oturu?a ge?erler.

Yazar PSAKD Kad?k?y
26 09 2007
_________________
Cem Yıldırım
Başa dön
Kullanıcının profilini görüntüle Özel mesaj gönder Yazarın web sitesini ziyaret et MSN Messenger

Önceki mesajları göster:   
Yeni başlık gönder   Başlığa cevap gönder     Mu?la Dat?a Hac? Bekta? Veli Anadolu K?lt?r Vakf? Forumu Forum Ana Sayfa -> Alevilik ??retisi Tüm zamanlar GMT +2 Saat
1. sayfa (Toplam 1 sayfa)

 
Geçiş Yap:  
Bu forumda yeni başlıklar açamazsınız
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız


Powered by phpBB © 2001, 2005 phpBB Group
Türkçe Çeviri: phpBB Türkiye